../ IS  
Útgefiğ gæğaskjal: Leiğbeiningar
Skjalnúmer: Rsık-339
Útg.dags.: 02/24/2020
Útgáfa: 7.0
2.02.07.16 Kynfæri kvenna - bakteríur, sveppir
Hide details for Rannsóknir - Heiti, ábendingar, grunnatriğiRannsóknir - Heiti, ábendingar, grunnatriği
Heiti rannsóknar: Kynfæri kvenna - greining skeiğarsıklunar, Kynfæri kvenna - almenn/anaerob ræktun, Ytri kynfæri kvenna - almenn ræktun
Pöntun: Beiğni um sıklarannsókn eğa Cyberlab innan LSH. Verğ: Sjá Gjaldskrá
    Hide details for ÁbendingÁbending
    Grunur um skeiğarsıkingu (vaginitis eğa vaginosis) eğa sıkingu í skapabörmum, leggöngum eğa legi kvenna eğa stúlkubarna.

    Fræğsla um skeiğarsıkingar og -einkenni:
    Einkenni skeiğarsıkinga eru útferğ, kláği, sviği eğa önnur áşekk óşægindi. Einkennin eru ağ jafnaği ósértæk og şağ er ekki hægt ağ greina orsakavald á einkennum einum saman. Algengasta orsök skeiğarsıkinga er skeiğarsıklun („bacterial vaginosis”); sveppasıking er næstalgengust, en sıking af völdum Trichomonas vaginalis sjaldgæfari (landlægur kynsjúkdómur en şó almennt sjaldgæfur á Íslandi). Í sveppasıkingu er Candida albicans algengust (80-90% tilfella). Ağrar sveppategundir greinast einnig, sérstaklega Candida glabrata og Candida tropicalis.

    Bakteríur, ağrar en N. gonorrhoeae, eru sjaldan orsakavaldar í skeiğarsıkingum. Beta-hemólıtískir streptókokkar, pneumókokkar og Haemophilus influenzae eru şó şekktir sıkingarvaldar í skeiğ og á skapabörmum stúlkubarna og geta í undantekningartilfellum, ásamt fleiri tegundum, sıkt slímhúğir fullorğinna.

    Útferğ í skeiğ, sársauki viğ samfarir og sviği şvaglát getur einnig orsakast af bakteríukynsjúkdómum, ş.e. klamydiu, lekanda og Mycoplasma genitalium, sem sıkja legháls.

    Fræğsla um legholssıkingar:
    Legholssıkingar eru sjaldgæfar. Şær verğa helst eftir ağgerğir á legi eğa eftir erfiğar fæğingar. Viğ fariğ vatn geta meinvaldandi bakteríur borist upp í legholiğ. Lykkjan og saumur í leghálsi auka einnig hættu á sıkingum. Helstu einkenni legholssıkinga eru kviğverkir, eymsli yfir legi og oft hiti en einnig getur illa lyktandi útferğ eftir fæğingu eğa ağgerğir bent til legholssıkingar. Fjöldi bakteríutegunda geta valdiğ şessum sıkingum og oft ræktast fleiri en ein tegund. Şeirra á meğal eru loftfælnar bakteríur.
    Hide details for Grunnatriği rannsóknarGrunnatriği rannsóknar
    Bakteríu- og svepparannsókn. Öll sıni eru bæği smásjárskoğuğ og ræktuğ í leit ağ bakteríum og sveppum. Greinist baktería sem talin er líklegur meinvaldur er hún tegundargreind og gert næmi. Sveppir eru venjulega tegundagreindir, en ekki eru gerğ næmispróf nema í undantekningartilfellum (sbr. leiğbeiningar). Rannsóknin tekur ağ jafnaği 2 - 5 sólarhringa.

    Grunur um skeiğarsıkingu:
    Greiningin byggir fyrst og fremst á smásjárskoğun, til greiningar á skeiğarsıklun, og svepparæktun. Viğ smásjárskoğun er leitağ ağ útlitsgerğum Lactobacillus spp. og annarra baktería ásamt şekjufrumum şöktum smáum staflaga bakteríum, svokölluğum teiknfrumum („clue cells”). Einnig er ræktağ í leit ağ algengustu meinvaldandi bakteríunum og sveppum.

    Grunur um sıkingu í neğri hluta kynfæra:
    Viğ grun um sıkingu í skapabörmum eğa leggöngum er leitağ ağ şekktum loftháğum meinvöldum. Til dæmis Staphylococcus aureus, beta-hemólıtískum streptókokkum og Haemophilus influenzae.

    Grunur um sıkingu í legi:
    Sé grunur um sıkingu í legi er einnig leitağ ağ loftfælnum bakteríum. Ağ jafnaği eru allar bakteríur sem ræktast tegundagreindar og oft gert næmi.
    Hide details for SınatakaSınataka
      Hide details for Lısing sınatökuLısing sınatöku
      Grunur um sıkingu í skapabörmum eğa skeiğ:
      Bakteríuræktunarpinna er strokiğ á sıkta svæğiğ.

      Grunur um skeiğarsıkingu:
      Sıniğ er tekiğ meğ bakteríuræktunarpinna efst úr skeiğ, fyrir aftan eğa til hliğar viğ leghálsinn.

      Grunur um sıkingu í legi:
      Mikilvægt er ağ sıniğ sé tekiğ djúpt úr leghálsinum şannig ağ bakteríugróğur úr skeiğinni slæğist ekki meğ. Fyrst eru slím og hugsanlegar bakteríur hreinsağar af leghálsinum og síğan er bakteríuræktunarpinna stungiğ upp í leghálsinn. Şess skal gætt ağ pinninn snerti ekki veggi skeiğarinnar şegar hann er dreginn út aftur.

      Örugg losun sınatökuefna og áhalda

    Hide details for Sending og geymslaSending og geymsla

    Hide details for NiğurstöğurNiğurstöğur
      Hide details for SvarSvar
      Niğurstağa liggur venjulega fyrir 2-5 virkum dögum eftir móttöku sınis.
      Hide details for TúlkunTúlkun
      Viğ smásjárskoğun er annars vegar sagt frá hvítum blóğkornum, sveppum og şeim útlitsgerğum baktería sem sjást. Hins vegar eru metnar líkur á skeiğarsıklun. Şá er horft á hlutfalliğ milli útlitsgerğa ákveğinna baktería og leitağ ağ teiknfrumum („clue cells”). Şegar skeiğarflóra sést í sıni frá leghálsi er sagt frá şví. Şá má ætla ağ sıniğ sé tekiğ frá utanverğum leghálsinum.

      Grunur um skeiğarsıkingu:
      • Smásjárskoğun segir til um líkur á skeiğarsıklun („bacterial vaginosis”).
      • Ræktağ er í leit ağ sveppum. Allir sveppir sem ræktast eru tegundagreindir, en ekki er gert næmispróf nema í undantekningartilfellum. Svepparæktun er næmari en smásjárskoğun (sem er talin hafa um 50-80% næmi). Ræktunin getur veriğ falskt neikvæğ hafi sjúklingur nılega veriğ á sveppalyfjameğferğ. Hluti kvenna er meğ sveppi í leggöngum án einkenna, en ræktist sveppur, şótt í litlu magni sé, hjá konum meğ einkenni eru miklar líkur á şví ağ hann sé sıkingarvaldur.
      • Greinist meinvaldandi bakteríur er sagt frá şeim og gert næmi. Sagt er frá óvenjulegum bakteríugróğri.

      Grunur um sıkingu í neğri hluta kynfæra:
      • Ræktağ er í leit ağ şekktum meinvaldandi bakteríum, til dæmis beta-hemólıtískum streptókokkum af flokki A.

      Grunur um sıkingu í legi:
      • Í vel teknu sıni eru allar bakteríur tegundagreindar. Oftast er einnig gert næmi.

    Hide details for HeimildirHeimildir
    1. Manual of Clinical Microbiology. ASM Press, Washington D.C.
    2. Amy L. Leber. Clinical Microbiology Procedures Handbook. ASM Press, Wasington D.C.

    Ritstjórn

    Erla Sigvaldadóttir
    Sigríğur Ólafsdóttir
    Lena Rós Ásmundsdóttir - lenaros
    Ingibjörg Hilmarsdóttir
    Katrín Helga Óskarsdóttir - katrinho

    Samşykkjendur

    Ábyrgğarmağur

    Lena Rós Ásmundsdóttir - lenaros
    Ingibjörg Hilmarsdóttir

    Útgefandi

    Katrín Helga Óskarsdóttir - katrinho

    Upp »


    Skjal fyrst lesiğ şann 04/29/2010 hefur veriğ lesiğ 45421 sinnum

    © Origo 2020