../ IS  
Útgefiğ gæğaskjal: Leiğbeiningar
Skjalnúmer: Rsık-569
Útg.dags.: 12/28/2018
Útgáfa: 13.0
Áb.mağur: Ingibjörg Hilmarsdóttir

2.02.07.02 Klamydía (Chlamydia trachomatis) og lekanda (Neisseria gonorrhoeae) erfğaefnispróf

Hide details for Rannsóknir - Heiti, ábendingar, grunnatriğiRannsóknir - Heiti, ábendingar, grunnatriği
Heiti rannsóknar: Chlamydia trachomatis og Neisseria gonorrhoeae erfğaefnispróf.
Samheiti: Klamydía- og Lekandapróf.
Pöntun: Beiğni um sıklarannsókn eğa Cyberlab innan LSH. Verğ: Sjá Gjaldskrá
    Hide details for ÁbendingÁbending
    Grunur um kynsjúkdóm. Fyrirhuguğ uppsetning lykkju, fóstureyğing og skoğun á eggjaleiğurum sérstaklega hjá konum yngri en 25 ára. Viğ tárubólgu (conjunctivitis), lungnabólgu eğa neğri öndunarfærasıkingar hjá börnum yngri en eins árs. Mögulega viğ tárubólgu hjá fullorğnum. Sjá nánar í klínískum leiğbeiningum.
    Hide details for Grunnatriği rannsóknarGrunnatriği rannsóknar
    Cobas 4800 Chlamydia trachomatis (CT) og Neisseria gonorrhoeae (NG) erfğaefnisprófiğ byggir á mögnun DNA og kjarnsıru şáttapörun til greiningar á erfğaefni C. trachomatisog N. gonorrhoeae í stroksınum frá kynfærum og şvagi. Prófiğ byggir á şremur megin ferlum: Föngun erfğaefnis úr sıninu, kjarnsırumögnun, şáttapörun magnrağar viğ sértækan şreifara og greining magnrağar meğ ljósmyndun. Prófiğ er şáttbundiğ og greinir CT og NG samhliğa (1).

    Prófiğ greinir allar 15 sermigerğir C. trachomatis (A - L) og "sænska" stökkbreytta stofn bakteríunnar. Prófiğ greinir bæği "wild-type" og afbrigği DR-9 genasvæğisins í N. gonorrhoeae (1).

    Leit ağ C. trachomatis og N. gonorrhoeae meğ cobas 4800 ağferğinni hefur veriğ fullgild (af framleiğanda) fyrir: Skeiğarstrok (tekin af heilbrigğisstarfsmanni eğa sjúklingi, meğ leiğbeiningu frá heilbrigğisstarfsmanni), leghálsstrok, şvagsıni frá konum og körlum og leghálssıni tekin í PreservCyt® Solution (notuğ fyrir krabbameinsleit). Leghálsstrok virğast ekki gefa betri árangur en skeiğarstrok (1)
    Hide details for SınatakaSınataka
      Hide details for Sérstök tímasetning sınatökuSérstök tímasetning sınatöku
      Æskilegast ağ taka sıni áğur en sıklalyfjameğferğ hefst. Ağferğina skal ekki nota sem eftirlit meğ meğferğ; búast má viğ ağ erfğaefni úr dauğum bakteríum geti greinst í nokkrar vikur eftir upphaf meğferğar.

      Hide details for Gerğ og magn sınisGerğ og magn sınis
      Mælt er meğ şvagsınum frá körlum og skeiğarstrokum frá konum (şağ má taka şvagsıni, en skeiğarstok eru betri).
      • 10 - 50 ml af şvagi úr fyrstu bunu (ekki mælt meğ meira magni şví şağ şynnir bakteríuşéttni sınis), og hluti af sıninu færğur í cobas şvagglas.
      • Strok frá skeiğ
      • Senda má önnur sıni eins og strok frá hálsi, endaşarmi og leghálsi.
        • Rannsóknarağferğin hefur ekki veriğ fullgild (af framleiğanda) fyrir eftirfarandi sıni: augnstrok, endaşarmsstrok, hálsstrok og şvagrásarstrok (frá körlum).
      Hide details for Lısing sınatökuLısing sınatöku
      Şvagsıni (karlar og konur). Notağ er cobas sınatökusett fyrir şvag - gulur miği á glasi.
      1. Sjúklingurinn má ekki hafa kastağ af sér şvagi í 1 klukkustund fyrir sınatöku.
      2. Sjúklingur kastar af sér 10 - 50 ml af fyrsta şvagi (ekki miğbunuşvagi) í şvagprufuglas án viğbótarefna. Ef tekiğ er meira sıni getur şağ rırt næmi prófsins. Konur ættu ekki ağ şrífa skapabarma fyrir sınatöku.
      3. Cobas şvagglas er fyllt şar til yfirborğ şvags er á milli svörtu línanna.
      4. Skrúfiğ tappann vandlega á.
      5. Veltiğ glasinu 5 sinnum upp og niğur til ağ şvagiğ og vökvinn í glasinu blandist vel saman.
      Skeiğarstrok (leggangastrok): tekiğ af heilbrigğisstarfsmanni eğa sjúklingi
      1. Sıni tekiğ meğ cobas Uni Swab kit (eğa breiğa pinnanum í cobas Dual Swab kit). ATH! Ekki má væta pinnann í glasvökvanum fyrir sınatöku (vökvinn inniheldur skağleg efni).
      2. Tekiğ er um pinnann fyrir ofan skoruna og honum stungiğ u.ş.b. 5 cm inn í skeiğ. Ef kona tekur sıni sjálf skal færa skapabarma í sundur áğur en pinna er stungiğ inn.
      3. Pinna er strokiğ eftir slímhúğinni meğ snúningshreyfingu í 30 sek.
      4. Ef pinni er brúnn eğa blóğugur şarf ağ endurtaka sınatöku.
      5. Setjiğ pinnann í flutningsglasiğ og brjótiğ skaftiğ af viğ skoruna. Gætiğ şess ağ pinnaskaft OFAN viğ skoru fari ekki ofan í glasiğ.
      Áríğandi: Pinninn á ağ fylgja meğ í glasinu.

      Leghálsstrok
      1. Breiğari pinni í sınatökusetti er notağur til ağ fjarlægja slím frá leghálsopi; pinna er síğan fargağ. ATH! Ekki má væta pinnann í glasvökvanum fyrir sınatöku (vökvinn inniheldur skağleg efni).
      2. Tekiğ er um mjórri pinnann (sem er meğ bursta) fyrir ofan skoruna og honum stungiğ inn í leghálsinn, og snúiğ í 5 hringi (í sömu átt).
      3. Ef pinni er brúnn eğa blóğugur şarf ağ endurtaka sınatöku.
      4. Setjiğ pinnann í flutningsglasiğ og brjótiğ skaftiğ af viğ skoruna. Gætiğ şess ağ pinnaskaft OFAN viğ skoru fari ekki ofan í glasiğ.
      Áríğandi: Pinninn á ağ fylgja meğ í glasinu.

      Hálsstrok
      1. Sıni tekiğ meğ cobas Uni Swab kit (eğa breiğa pinnanum í cobas Dual Swab kit). ATH! Ekki má væta pinnann í glasvökvanum fyrir sınatöku (vökvinn inniheldur skağleg efni).
      2. Tekiğ er um pinnann fyrir ofan skoruna og honum strokiğ yfir slímhúğ koks, báğa hálskirtla og úf.
      3. Setjiğ pinnann í flutningsglasiğ og brjótiğ skaftiğ af viğ skoruna. Gætiğ şess ağ pinnaskaft OFAN viğ skoru fari ekki ofan í glasiğ.
      Áríğandi: Pinninn á ağ fylgja meğ í glasinu.

      Endaşarmsstrok
      1. Sıni tekiğ meğ cobas Uni Swab kit (eğa breiğa pinnanum í cobas Dual Swab kit). ATH! Ekki má væta pinnann í glasvökvanum fyrir sınatöku (vökvinn inniheldur skağleg efni).
      2. Tekiğ er um pinnann fyrir ofan skoruna og honum stungiğ 3 - 5 cm inn í endaşarm.
      3. Pinna er strokiğ eftir slímhúğinni meğ snúningshreyfingu, í 5 - 10 sek. Ef pinni er mikiğ saurmengağur şá skal farga honum og endurtaka sınatöku.
      4. Setjiğ pinnann í flutningsglasiğ og brjótiğ skaftiğ af viğ skoruna. Gætiğ şess ağ pinnaskaft OFAN viğ skoru fari ekki ofan í glasiğ.
      Áríğandi: Pinninn á ağ fylgja meğ í glasinu.

      Augnstrok
      1. Sıni tekiğ meğ cobas Uni Swab kit (eğa breiğa pinnanum í cobas Dual Swab kit). ATH! Ekki má væta pinnann í glasvökvanum fyrir sınatöku (vökvinn inniheldur skağleg efni).
      2. Tekiğ er um pinnann fyrir ofan skoruna og strokiğ um slímhúğ augans. Ekki skal taka strok úr greftri.
      3. Setjiğ pinnann í flutningsglasiğ og brjótiğ skaftiğ af viğ skoruna. Gætiğ şess ağ pinnaskaft OFAN viğ skoru fari ekki ofan í glasiğ.
      Áríğandi: Pinninn á ağ fylgja meğ í glasinu.

      Nánari sınatökuleiğbeiningar má finna í fylgiskjölum undir flipa "Ílát og áhöld" ofar.

      Örugg losun sınatökuefna og áhalda

    Hide details for Sending og geymslaSending og geymsla
      Hide details for Geymsla ef biğ verğur á sendinguGeymsla ef biğ verğur á sendingu
      Şvagsıni í cobas glasi má geyma viğ 2 - 30°C í 12 mánuği.
      Şvagsıni ekki í cobas glasi má geyma viğ 2 - 30°C í 24 klst áğur en şağ er flutt í cobas glas.
      Stroksıni í cobas glasi má geyma viğ 2 - 30°C í 12 mánuği.

    Hide details for NiğurstöğurNiğurstöğur
      Hide details for SvarSvar
      Niğurstağa liggur ağ öllu jöfnu fyrir annan virkan dag eftir ağ sıniğ berst á Sıkla- og veirufræğideild.
      Skriflegt svar er sent og læknir sem pantar rannsóknina getur séğ hana í beiğna- og svarakerfinu Cyberlab, hafi hann ağgang.
      Klamydía og Lekandi eru tilkynningaskyldir sjúkdómar og sendir deildin mánağarlegt yfirlit yfir jákvæğar rannsóknir til Sóttvarnalæknis. Læknir sjúklings şarf einnig ağ tilkynna sıkinguna til Sóttvarnalæknis.
      Hide details for TúlkunTúlkun
      Jákvætt CT próf şığir ağ erfğaefni C. trachomatis greindist í sıninu.
      Neikvætt CT próf şığir ağ erfğaefni C. trachomatis greindist ekki í sıninu
      Jákvætt NG próf şığir ağ erfğaefni N. gonorrhoeae greindist í sıninu. Taka şarf strok í Lekandaræktun til ağ fá næmispróf.
      Neikvætt NG próf şığir ağ erfğaefni N. gonorrhoeae greindist ekki í sıninu

      Jákvæğ niğurstağa er merki um virka eğa nılega sıkingu af völdum C. trachomatis/ N. gonorrhoeae. Neikvæğ niğurstağa útilokar ekki sıkingu.
      Nılegar rannsóknir benda til ağ C. trachomatis geti lifağ í meltingarvegi manna şar sem virkni sıklalyfja, t.d. azithromycins, er minni en í kynfærum. Taliğ er mögulegt ağ "sjálfssmit" geti átt sér stağ hjá konum, şegar bakterían berst úr meltingarvegi til kynfæra og ağ şağ geti skırt jákvæğar rannsóknarniğurstöğur í sumum tilvikum (7,8).

      Falskt neikvæğar eğa ómarktækar niğurstöğur geta sést viğ (1):
      • sjáanlegt blóğ í şvagi, og jafnvel viğ minna blóğmagn (ef 0.35% af şvagmagni er blóğ, sjá myndir neğar í şessum kafla)
      • sjáanlegt blóğ (rautt eğa brúnt) í leghálsstroki og skeiğarstroki
      • slím í leghálsstroki eğa leghálssıni sem var tekiğ í PreservCyt® Solution
      • hvít blóğkorn (HBK) í leghálsstroki, skeiğarstroki og şvagi (yfir 100.000 HBK/ml af cobas vökva í glasi)
      • şvagsıni frá sjúklingum sem hafa notağ Replens® rakagjafa fyrir skeiğ

      Neikvæğar niğurstöğur rannsókna úr sınum sem ekki hafa veriğ fullgild af framleiğanda, t.d. augnstrok, endaşarmsstrok, hálsstrok og şvagrásarstrok (frá körlum), skal taka meğ fyrirvara. Jákvæğar niğurstöğur fyrir N. gonorrhoeae er æskilegt ağ stağfesta meğ öğru prófi, t.d. ræktun, şví ağ N. meningitidisog ağrar non-gonokokka neisseriur í sıni geta orsakağ falskt jákvæğar niğurstöğur (5,6).

      Næmi CT prófsins reynist 84.6 - 97.1% fyrir skeiğarstrok, 81.1% fyrir şvag frá konum, 87.1 fyrir endaşarmsstrok frá konum, 97.3 - 98.1% fyrir şvag frá körlum. Sértæki CT prófsins reynist 99.5 - 99.7% fyrir skeiğarstrok, 100% fyrir şvag frá konum, 100% fyrir endaşarmsstrok frá konum, 99.5% fyrir şvag frá körlum. (2-4)

      Næmi NG prófsins reynist 63.6 - 100% fyrir skeiğarstrok, 70% fyrir şvag frá konum, 75% fyrir endaşarmsstrok frá konum, 100% fyrir şvag frá körlum. Sértæki NG prófsins reynist 99.9 - 100% fyrir skeiğarstrok, 99.5% fyrir şvag frá konum, 100% fyrir endaşarmsstrok frá konum, 99.1 - 100% fyrir şvag frá körlum. (2-4)

      Mikiğ blóğ í sınum getur gefiğ falska niğurstöğu. Búiğ er ağ "validera" tækiğ fyrir şvagsıni sem innihalda minna en 0.35% af blóği og stroksıni sem innihalda minna en 5% af blóği.
      Şvagsıni:

      Skeiğarstrok:

    Hide details for HeimildirHeimildir
    1. cobas 4800 CT/NG Test - IVD - English, v 15.0  | en | 13.9.2017: https://pim-eservices.roche.com/eLD_SF/is/en/Documents/GetDocument?documentId=30fce2e1-ad52-e711-acb2-00215a9b3428&referrer=Dialog
    2. cobas® CT/NC Test 510(k) Summary. https://www.accessdata.fda.gov/cdrh_docs/pdf11/K110923.pdf
    3. Chernesky et al. J clin Microbiol. 2014;52(7:2305-10
    4. Geelen et al. Diagn Microbiol Infect Dis. 2013 Oct;77(2):101-5
    5. Tabrizi SN et al. Evaluation of six commercial nucleic acid amplification tests for detection of Neisseria gonorrhoeae and other Neisseria species. J Clin Microbiol. 2011 Oct;49(10):3610-5
    6. Upton A et al. Neisseria gonorrhoeae False-Positive Result Obtained from a Pharyngeal Swab by Using the Roche cobas 4800 CT/NG Assay in New Zealand in 2012. J Clin Microbiol 2013;51(5):1609
    7. Rank RG, Yeruva L An alternative scenario to explain rectal positivity in Chlamydia-infected individuals. Clin Infect Dis. 2015 May 15;60(10):1585-6
    8. Rank RG, Yeruva L. Hidden in plain sight: chlamydial gastrointestinal infection and its relevance to persistence in human genital infection. Infect Immun. 2014 Apr;82(4):1362-71.


    Ritstjórn

    Torfhildur Jónsdóttir
    Ingibjörg Hilmarsdóttir
    Theódóra Gísladóttir
    Katrín Helga Óskarsdóttir - katrinho

    Samşykkjendur

    Ábyrgğarmağur

    Ingibjörg Hilmarsdóttir

    Útgefandi

    Katrín Helga Óskarsdóttir - katrinho

    Upp »


    Skjal fyrst lesiğ şann 04/29/2010 hefur veriğ lesiğ 41661 sinnum

    © Origo 2019