../ IS  
Śtgefiš gęšaskjal: Vinnulżsing
Skjalnśmer: LSH-188
Śtg.dags.: 03/13/2024
Śtgįfa: 4.0
3.02.01.04 Órįš - greining, forvarnir og hjśkrunarmešferš
    Hide details for Tilgangur og įbyrgšTilgangur og įbyrgš
    Aš lżsa įhęttužįttum, forvörnum, greiningu og mešferš viš órįši hjį fulloršnum.
    Hide details for FramkvęmdFramkvęmd
    Viš komu į brįšamóttöku og legudeild eru allir sjśklingar metnir samkvęmt minnisreglunni
    „AMMA" sem stendur fyrir helstu įhęttužętti órįšs:
    • Aldur yfir 65 įra.
    • Minnisskeršing eša heilabilun.
    • Mjašmarbrot nżlega.
    • Alvarleg veikindi, žaš er; versnandi sjśkdómsįstand eša sjśklingur er ķ hęttu į aš versna.
    Ef eitthvaš į viš, žį er unniš samkvęmt eftirfarandi.
      Hide details for Greining og skrįningGreining og skrįning
      Ef įhęttužęttir eru til stašar samkvęmt „AMMA" er gert mat meš 4AT matstęki.
      • Ef sjśklingur fęr minna en 4 stig er hjśkrunargreiningin hętta į órįši" skrįš į sjśkling og višeigandi hjśkrunarmešferš. Leišbeiningum um forvarnir og stušningsmešferš fylgt (sjį nešar).
      • Ef sjśklingur fęr 4 stig eša meira er hjśkrunargreiningin órįš" skrįš į sjśkling og višeigandi hjśkrunarmešferš. Leišbeiningum um mešferš viš órįši fylgt (sjį nešar).
      • Fręšsla og stušningur til allra sjśklinga meš įhęttužętti og til ašstandenda žeirra er mikilvęg (sjį nešar).

      Skrįning
      Hide details for Forvarnir og stušningsmešferšForvarnir og stušningsmešferš
      Bregšast viš og fyrirbyggja hugręna skeršingu/óįttun
      • Gera greinamun į nóttu og degi, hafa kveikt į rįs 50 ķ sjśklingasjónvarpi Landspķtala (sżnir dagatal og klukku og spilar rįs 1).
      • Draga frį į daginn.
      • Raunveruleikaglöggvun, minna fólk į staš og stund og hvaš standi til.
      • Örva hugarstarf til dęmis ķ gegnum endurminningar.
      • Hvetja til heimsókna fjölskyldu og vina.

      Fyrirbyggja vökvaskort/žurrk
      • Skrį vökvainntöku.
      • Hvetja sjśkling til aš drekka nęgilega. Gefa vökva ķ ęš ef žarf.
      • Leita rįšgjafar vegna vökvamešferšar ef sjśklingur er meš flókna langvarandi sjśkdóma.
      • Vera vakandi fyrir truflun ķ saltbśskap og bregšast viš.

      Fyrirbyggja žvag- og hęgšatregšu
      • Fylgjast meš hęgšalosun og gefa hęgšalyf ef žarf.
      • Eftirlit meš žvaglįtum og fylgja flęširiti.

      Meta einkenni sśrefnisskorts og gefa sśrefni ef žarf

      Fylgjast meš einkennum um sżkingu
      • Fylgjast meš einkennum sżkinga og veita višeigandi mešferš.
      • Foršast óžarfa notkun žvagleggs.
      • Fylgja leišbeiningum sżkingavarna vegna inniliggjandi ķhluta.

      Bregšast viš takmarkašri hreyfigetu
      • Hvetja til reglulegrar hreyfingar.
      • Ašstoša fólk ķ hęgindastól ef mikil hreyfiskeršing.
      • Hvetja til hreyfingar fljótt eftir skuršašgerš.
      • Hvetja til virkra lišferlisęfinga, einnig hjį žeim sem eru rśmfastir.
      • Meta žörf fyrir sjśkražjįlfun.
      • Benda sjśklingi og ašstandendum į hreyfirįsina ķ sjśklingasjónvarpi Landspķtala (rįs 51).

      Bregšast viš verkjum
      Meta įhrif lyfja
      • Fylgjast meš verkun lyfja og mögulegum aukaverkunum.
      • Samrįšskvašning viš klķnķskan lyfjafręšing.

      Bregšast viš vannęringu
      Bregšast viš breyttri/skertri skynjun
      • Mešhöndla orsök ef viš į, svo sem hreinsa burt eyrnamerg.
      • Tryggja aš gleraugu og/eša heyrnartęki séu tiltęk ef žarf.
      Tryggja góšan svefn og ešlilegt svefnmynstur
      • Foršast inngrip į svefntķma.
      • Skipuleggja lyfjagjafir žannig aš ekki verši truflun į svefntķma.
      • Tryggja rólegt umhverfi og draga śr įreitum į svefntķma.
      • Ķhuga višbótarmešferšir į borš viš slökunarnudd, róandi tónlist.
      • Bjóša svefngrķmu og eyrnatappa (sjį bętum svefn į sjśkrahśsi).
      Hide details for Mešferš viš órįšiMešferš viš órįši
      Almenn mešferš
      • Hjį sjśklingi meš órįš eru undirliggjandi orsakir greindar og mešhöndlašar. Til dęmis getur žurft aš leišrétta žurrk, ójafnvęgi į söltum, sżkingu, žvagteppu, hęgšatregšu, sśrefnisskort (hypoxiu) eša svefnleysi.
      • Forvarnir viš órįši eiga alltaf viš (sjį hér aš ofan).
      • Lögš er rķk įhersla į góš samskipti viš sjśkling, hughreysta hann og aš hjįlpa honum aš nį įttum (til dęmis śtskżra hvar hann er staddur og hver starfsmašur er).
      • Stušlaš er aš žęgilegu umhverfi žannig aš sjśklingur upplifi sig öruggan.
      • Umhverfisįreiti er haldiš ķ lįgmarki og stušlaš aš góšum svefni og slökun. Sjį veggspjaldiš bętum svefn į sjśkrahśsi.
      • Metin er žörf fyrir stušning frį ęttingjum og vinum.
      • Ef sjśklingur er mjög órólegur eša ķ hęttu į aš skaša sjįlfan sig eša ašra er fyrst reynt aš róa hann meš eša įn orša.
      • Ef erfitt er aš greina į milli órįšs og heilabilunar er órįš fyrst mešhöndlaš. Ef um heilabilun er aš ręša mį styšjast viš gęšaskjal um ofbeldi - forvarnir og mešferš fyrir sjśklinga meš heilabilun.
      • Sjónvarpsrįs sjśklingasjónvarps Landspķtala stillt į rįs 50 (sżnir dagatal og klukku og spilar rįs 1).
      • Metin er žörf fyrir yfirsetu.

      Lyfjamešferš
      • Almennt hefur ekki veriš sżnt fram į gagnsemi lyfjamešferšar til aš fyrirbyggja og mešhöndla órįš į óyggjandi hįtt. Slęvandi lyf auka mešal annars byltuhęttu.
      • Ef sjśklingur meš órįš er mjög órólegur og ķ hęttu į aš skaša sjįlfan sig eša ašra og ef tilraunir til aš róa viškomandi duga ekki eša eiga ekki viš, er ķhugaš aš beita skammtķma lyfjamešferš.
      • Fariš er yfir lyf sjśklings m.t.t. breytinga. Metin er žörf į aškomu klķnķsks lyfjafręšings.
      • Ekki er beitt žvingašri lyfjagjöf nema aš undangenginni įkvöršun um naušungarvistun į sjśkrahśsi.
      Hide details for Fręšsla og stušningurFręšsla og stušningur
      Góšar upplżsingar til sjśklings og ašstandenda
      • Órįš sé algengt og aš žaš gangi oftast yfir į skömmum tķma.
      • Helstu einkenni órįšs eru breyting į virkni, athyglisbrestur, breytt vökuįstand, truflun į hugsun og vitręnni starfsemi.
      • Aš lįta vita ef skyndileg breyting veršur į hegšun eša hugsun.
      • Fręšsluefni er afhent og fariš yfir efni žess meš ašstandanda.
      • Myndband um órįš: Hvaš er órįš?. Fleiri upplżsingar į www.landspitali.is/orad
      • Veggspjaldiš višurkennd rįš til aš fyrirbyggja órįš (sjį nešar).

      Gott er aš hvetja sjśkling og ašstandendur til aš ręša um reynslu sķna žegar órįšiš er lišiš hjį.

Ritstjórn

Elfa Žöll Grétarsdóttir - elfag
Vigdķs Jóhannsdóttir - vigdisjo
Sólborg Žóra Ingjaldsdóttir - solborgi
Steinunn Arna Žorsteinsdóttir
Tryggvi Žórir Egilsson

Samžykkjendur

Įbyrgšarmašur

Eygló Ingadóttir - eygloing

Śtgefandi

Vigdķs Jóhannsdóttir - vigdisjo

Upp »


Skjal fyrst lesiš žann 08/19/2015 hefur veriš lesiš 1567 sinnum