../ IS  
Útgefiğ gæğaskjal: Leiğbeiningar
Skjalnúmer: Rsık-333
Útg.dags.: 11/24/2022
Útgáfa: 7.0
2.02.40 Öndunarfæri - Barnaveiki
Hide details for Rannsóknir - Heiti, ábendingar, grunnatriğiRannsóknir - Heiti, ábendingar, grunnatriği
Heiti rannsóknar: Sıni frá hálsi, nefkoki og/eğa húğ (sıkingu eğa sári) - Barnaveikiræktun
Samheiti: Corynebacterium diphtheriaeræktun
Pöntun: Beiğni um sıklarannsókn eğa Cyberlab innan LSH. Verğ: Sjá Gjaldskrá
    Hide details for ÁbendingÁbending
    Grunur um barnaveiki. Vinsamlega tilkynniğ sıkladeild ef grunur er um barnaveiki hjá sjúkling şar sem sérstök atriği gilda um sınatöku og æti til greiningar.
    Grunur um ağ einstaklingur beri barnaveikibakteríuna, Corynebacterium diphtheriaeog sé smitandi.
    Corynebacterium diphtheriaebakterían finnst eingöngu hjá mönnum. Hún sest yfirleitt ağ í hálsinum en getur líka sıkt sár. Bakterían getur valdiğ slæmri hálsbólgu, einkennandi er hvítleit skán sem nær mislangt niğur í öndunarfærin. Bakterían gefur frá sér sterkt eiturefni sem bælir eggjahvítuframleiğslu í frumum spendıra. Eitriğ hefur áhrif á allar frumur líkamans, en einkennin eru oftast mest frá hjarta, taugum og nırum. Öndunarfærasıkingin getur veriğ banvæn, en şağ eru ağ jafnaği áhrif şessa eiturs sem bana sjúklingum. Erfğaefni eitursins berst í bakteríuna meğ bakteríuveirum (bacteriophages), en einungis sıktar bakteríur gefa frá sér eitur.
    Meğferğ viğ sıkingu er móteitur, sem virkar einungis á eitriğ áğur en şağ kemst inn í frumur og şví er mikilvægt ağ gefa şağ sem fyrst. Ağ auki eru gefin sıklalyf til ağ hindra ağ eitur myndist, lækna stağbundnu sıkinguna og hindra smit. Yfirleitt er mælt meğ penisillíni og erythromycini.
    Hægt er ağ bera barnaveikibakteríuna í hálsinum án şess ağ veikjast.
    Tvær náskyldar tegundir, Corynebacterium ulceransog í minna mæli Corynebacterium pseudotuberculosisgeta myndağ samskonar eitur og Corynebacterium diphtheriae.Báğar sıkja ağallega önnur dır en menn. Corynebacterium ulceranser şó vel şekkt sem sıkingavaldur hjá mönnum og getur valdiğ svipuğum sıkingum og C. diphtheriae:hálsbólgu meğ skán og sárasıkingum. Corynebacterium pseudotuberculosisveldur mun sjaldnar sıkingum hjá mönnum, og şá helst granulomatous lymphadenitis hjá bændum og dıralæknum.
    Barnaveikitilfelli skal tilkynna til sóttvarnalæknis.
    Hide details for Grunnatriği rannsóknarGrunnatriği rannsóknar
    Leitağ er ağ Corynebacterium diphtheriaeásamt C. ulcerans og C. pseudotuberculosis(şótt ólíklegt sé ağ síğastnefnda bakterían greinist). Ræktist einhverjar şessara baktería şarf ağ senda şær utan til ağ kanna hvort şær myndi eitur.
    Hide details for FaggildingFaggilding
    Sjá yfirlit yfir faggildar/ófaggildar rannsóknir á Sıkla- og veirufræğideild hér.

Hide details for SınatakaSınataka
    Hide details for Lısing sınatökuLısing sınatöku
    Viğ grun um barnaveiki er stífum bakteríuræktunarpinna strokiğ á sıkt svæği, gjarna í grennd viğ skán eğa undir skán. Sıni frá fleiri en einum stağ auka líkur á greiningu bakteríunnar. Viğ grun um ağ einstaklingur beri barnaveikibakteríuna skal taka nefkoksstrok, sjá leiğbeiningar. Viğ grun um húğsıkingu er tekiğ strok frá húğ (sıkingu eğa sári), nefkoki og hálsi.

    Örugg losun sınatökuefna og áhalda

Hide details for Sending og geymslaSending og geymsla

Hide details for NiğurstöğurNiğurstöğur
    Hide details for SvarSvar
    Neikvætt svar berst eftir 3 daga, jákvætt svar gæti tekiğ lengri tíma. Sé grunur um ağ sıniğ sé jákvætt er hringt til sendanda.
    Hide details for TúlkunTúlkun
    Jákvæğa ræktun skal alltaf taka alvarlega şar sem bakterían er ekki hluti eğlilegs bakteríugróğurs.
    Barnaveikitilfelli skal tilkynna til sóttvarnalæknis skv. reglugerğ nr 221/2012 um skırslugerğ vegna sóttvarna.

Hide details for HeimildirHeimildir
  1. Jorgensen JH, Pfaller MA og fél. Manual of Clinical Microbiology. ASM Press, Wasington D.C.
  2. Amy L. Leber og fél. Clinical Microbiology Procedures Handbook. ASM Press, Wasington D.C.

Ritstjórn

Ólafía Svandís Grétarsdóttir
Hjördís Harğardóttir
Katrín Helga Óskarsdóttir - katrinho
Álfheiğur Şórsdóttir - alfheidt
Sara Björk Southon - sarabso

Samşykkjendur

Ábyrgğarmağur

Hjördís Harğardóttir

Útgefandi

Álfheiğur Şórsdóttir - alfheidt

Upp »


Skjal fyrst lesiğ şann 04/29/2010 hefur veriğ lesiğ 68799 sinnum