../ IS  
┌tgefi­ gŠ­askjal: Vinnulřsing
Skjaln˙mer: LSH-3512
┌tg.dags.: 01/19/2024
┌tgßfa: 2.0
26.05.04 JafnvŠgismat
    Hide details for TilgangurTilgangur
    A­ lřsa mati sj˙kra■jßlfara ß jafnvŠgi sj˙klinga.
    Hide details for Hver framkvŠmir og hvenŠrHver framkvŠmir og hvenŠr
    Sj˙kra■jßlfari metur jafnvŠgi sj˙klings me­ tilliti til byltuhŠttu sem allra fyrst eftir innl÷gn.
    Hide details for FramkvŠmdFramkvŠmd
    Hide details for GrunnhreyfifŠrniGrunnhreyfifŠrni
    MikilvŠgt er a­ meta grunnhreyfifŠrni einstaklinga me­ tilliti til byltuhŠttu sem allra fyrst eftir innl÷gn. EMS (Elderly Mobility Scale) hentar vel sem fyrsta mat sj˙kra■jßlfara hjß hrumum ÷ldru­um.
    Hide details for St÷­ugleiki og ÷ryggi vi­ flutning ˙r r˙mi Ý stˇlSt÷­ugleiki og ÷ryggi vi­ flutning ˙r r˙mi Ý stˇl
    Seti­ ß r˙mstokk - Sta­i­ upp.
    HuglŠgt mat er lagt ß:÷ryggi Ý hreyfingunni og ■÷rf fyrir stu­ning.
    1. st÷­ugleika (st÷­uvagg) fyrst eftir a­ sta­i­ er ß fŠtur.
    2. ÷ryggi vi­ sn˙ning a­ stˇl.
    3. Stjˇrnun hreyfinga og ÷ryggi ■egar sest er ni­ur.
    Ef ˇ÷ryggi kemur fram Ý einhverjum ofangreindra ■ßtta getur einstaklingurinn veri­ Ý fallhŠttu vi­ flutning ˙r r˙mi Ý stˇl.
    Hide details for St÷­ustjˇrnun Ý standandi st÷­uSt÷­ustjˇrnun Ý standandi st÷­u
    HuglŠgt mat er lagt ß ÷ryggi skjˇlstŠ­ings ■egar hann stendur:
    1. me­ opin augu
    2. me­ loku­ augu
    3. me­ opin augu samhli­a hreyfingum ß h÷f­i
    4. me­ loku­ augu samhli­a hreyfingum ß h÷f­i

    Aukin ri­a og ˇ÷ryggi:
    • me­ loku­ augu bendir til a­ einstaklingur sÚ hß­ur sjˇn og eigi erfitt me­ a­ nřta skynupplřsingar frß il ßsamt st÷­u- og hreyfiskyni.
    • samfara h÷fu­hreyfingum me­ opin augu bendir til minnka­rar starfsemi Ý jafnvŠgiskerfi innra eyra.
    • samhli­a h÷fu­hreyfingum me­ loku­ augu, bendir til minnka­rar starfsemi Ý jafnvŠgiskerfi innra eyra og/e­a Ý st÷­u- og hreyfiskyni.

    Ef aukin ri­a og ÷ryggi kemur fram Ý einhverjum ofnagreindra ■ßtta getur einstaklingurinn veri­ Ý fallhŠttu.
    Me­ tÝmat÷ku er unnt a­ meta hlutlŠgt st÷­ustjˇrnun Ý standandi st÷­u. HßmarkstÝmi er 30 sek˙ndur vi­ sÚrhverjar a­stŠ­ur (1-4).
    Breidd og mřkt undirst÷­uflatar hefur ßhrif ß erfi­leikastig (axlarbreidd/fŠtur saman - fast undirlag/jafnvŠgisp˙­i).
    Hide details for Fallvi­br÷g­Fallvi­br÷g­
    ŮŠgileg standandi sta­a
    Fallvi­br÷g­ eru metin me­ ■vÝ a­ horfa ß hvernig einstaklingur bregst vi­ ■egar st÷­ugleika hans er ˇgna­.
    1. Getur einstaklingur losa­ fŠtur frß undirlagi sem undirb˙ning til a­ taka skref til a­ for­ast byltu.
    2. Ţtt ß mja­mir, bringubein e­a axlir einstaklings Ý allar ßttir. Liti­ er eftir hvort og hvernig hann ber fŠtur fyrir sig.

    Einstaklingur sem hefur engin, lÝtil, sein og/e­a ˇmarkviss fallvi­br÷g­ er Ý fallhŠttu.
    Hide details for JafnvŠgi Ý g÷nguJafnvŠgi Ý g÷ngu
    G÷ngugeta er metin og huga­ a­ eftirfarandi ■ßttum:
    • Getur einstaklingur gengi­ ˇstuddur?
    • SŠkir hann Ý stu­ning?
    • Heldur hann beinni stefnu - rßsar?
    • Er hann ˇst÷­ugur vi­ h÷fu­hreyfingar e­a ■egar hann snřr sÚr vi­?
    • Dregur hann fŠtur eftir undirlagi/er skert hreyfing um ÷kkla Ý g÷ngu?

    Ef ˇ÷ryggi kemur fram Ý einhverjum ofangreindra ■ßtta getur eintaklingurinn veri­ Ý fallhŠttu vi­ g÷ngu.

    Metin er ■÷rf fyrir g÷nguhjßlpartŠki og ■au ˙tvegu­ ßn tafar ef ■÷rf er ß.

    MŠlt er me­ einf÷ldum hlutlŠgum prˇfum til a­ meta jafnvŠgi Ý g÷ngu, t.d. Timed Up and Go
    MŠlt er me­ g÷ngujafnvŠgisprˇfinu mDGI (modified Dynamic Gait Index) til a­ gera Ýtarlegt mat ß jafnvŠgi Ý g÷ngu hjß einstaklingum sem geta gengi­ ßn g÷ngugrindar.
    Hide details for G÷nguhra­iG÷nguhra­i
    MŠlt er me­ 10 metrar g÷nguprˇfi (mß stytta Ý 6 m e­a 5 m).
    Hide details for V÷­vastyrkurV÷­vastyrkur
    MŠlt er me­ Standa/setjast 5x prˇfi - FTSST (Five- Times-Sit-To-Stand) til a­ meta v÷­vastyrk Ý ne­ri ˙tlimum.
    Hide details for StigagangaStigaganga
    Geta til a­ ganga stiga er metin til a­ kanna styrkleika Ý ganglimum, ÷ryggi og fŠrni. Huga­ er a­ eftirfarandi ■ßttum:
    • Getur einstaklingurinn gengi­ ˇstuddur upp og ni­ur?
    • Beitir hann bß­um fˇtum jafnt?
    • Ůarfnast hann stu­nings handri­s og/e­a hjßlpartŠkis?
    • Er hann ˇst÷­ugur ■egar hann snřr sÚr vi­ ß stigapalli til a­ hefja g÷ngu ni­ur?
    Hide details for HrŠ­sla vi­ bylturHrŠ­sla vi­ byltur
    MikilvŠgt er a­ spyrja einstakling hvort hann sÚ hrŠddur um a­ detta. MŠlt er me­
    ABC spurningalista til a­ meta ÷ryggi eldra fˇlks til a­ athafna sig Ý daglegu lÝfi ßn ■ess a­ missa jafnvŠgi e­a detta.
    Hide details for SvimaupplifunSvimaupplifun
    MikilvŠgt er a­ spyrja einstakling hvort hann sÚ me­ svima. MŠlt er me­ DHI svimalista til a­ meta hamlandi ßhrif svima og ˇst÷­ugleika Ý daglegu lÝfi.
    Hide details for St÷­usteinaflakk BPPVSt÷­usteinaflakk BPPV
    Sn˙ningssvimi vi­ st÷­ubreytingar eins og vi­ a­ leggjast ˙t af, velta sÚr Ý r˙mi, beygja sig fram, rÝsa ß fŠtur, lÝta upp og a­rar hreyfingar ß h÷f­i getur veri­ merki um st÷­usteinaflakk Ý bogag÷ngum og er Dix-Hallpike-Prˇf ■ß framkvŠmt. Margir eldri en 60 ßra sem eru me­ st÷­usteinaflakk, finna fyrir ˇst÷­ugleika frekar en sn˙ningssvima. DIX-Hallpike Štti ■vÝ a­ framkvŠma hjß ÷llum eldri en 60 ßra, ˇhß­ svimakv÷rtunum. SÚ st÷­usteinaflakk til sta­ar er beitt Epley me­h÷ndlun. Sjß myndband um svima vegna steinaflakks.



    Ef ßstŠ­a ■ykir til er framkvŠmt Ýtarlegra mat ß undirliggjandi ■ßttum jafnvŠgisstjˇrnunar, sjß vinnulei­beiningar fyrir Ýtarlegt jafnvŠgismat sj˙kra■jßlfara.

    Ritstjˇrn

    Berg■ˇra Baldursdˇttir - bergbald
    VigdÝs Jˇhannsdˇttir - vigdisjo
    Ragnhei­ur S Einarsdˇttir

    Sam■ykkjendur

    ┴byrg­arma­ur

    Ragnhei­ur S Einarsdˇttir

    ┌tgefandi

    VigdÝs Jˇhannsdˇttir - vigdisjo

    Upp »


    Skjal fyrst lesi­ ■ann 08/31/2020 hefur veri­ lesi­ 368 sinnum