../ IS  
┌tgefi­ gŠ­askjal: Lei­beiningar
Skjaln˙mer: RklÝ-001
┌tg.dags.: 02/09/2017
┌tgßfa: 1.0
┴b.ma­ur: ═sleifur Ëlafsson

2.02.03.01.01 Kortisˇl frÝtt Ý sˇlarhrings■vagi (LC-MS/MS)

Hide details for AlmenntAlmennt
Ver­: Sjß Gjaldskrß
Grunnatri­i rannsˇknar: Sjß einnig umfj÷llun um S-KORTISËL. ═ blˇ­i er kortisˇl u.■.b. 90% prˇteinbundi­, stŠrsti hlutinn er bundinn prˇteininu transkortÝn (einnig kalla­ corticosteroid binding globulin (CBG)) en minna er bundi­ alb˙mÝni. U.■.b. 10% kortisˇls Ý blˇ­i er ß frÝu formi. Vi­ aukna kortisˇlframlei­slu mettast prˇteinbindigetan fljˇtt ■annig a­ mest aukning ver­ur ß frÝa hluta kortisˇls. FrÝtt kortisˇl er sß hluti kortisˇls sem skilist ˙t me­ ■vagi og gott samband er ß milli kortisˇl ˙tskilna­ar og styrks frÝs kortisˇls Ý sermi. MŠling ß sˇlarhrings˙tskilna­i frÝs kortisˇls Ý ■vagi (sŮ-frÝtt kortisˇl) gefur ■vÝ gˇ­a mynd af heildarframlei­slu kortisˇls. sŮ-frÝtt kortisˇl mŠling er helst notu­ til a­ skima fyrir Cushings heilkenni (Cushing’s disease), ■.e. aukinni kortisˇlframlei­slu Ý nřrnahettum.
Helstu ßbendingar: Grunur um Cushings heilkenni. Stundum einnig mŠlt Ý tengslum vi­ Dexometasˇn prˇf.
Hide details for Sřnataka, sending, geymsla og hvenŠr mŠling er framkvŠmd.Sřnataka, sending, geymsla og hvenŠr mŠling er framkvŠmd.
Undirb˙ningur sj˙klings: Sj˙klingur skal for­ast lÝkamlegt og andlegt ßlag eins og kostur er, ß­ur og ß me­an ß ■vags÷fnun stendur.
Ger­ og magn sřnis: Sˇlarhrings■vag (24 klst ■vags÷fnun). Sj˙klingur safnar ÷llu ■vagi Ý sˇlarhring (24 klst) samkvŠmt lei­beiningum rannsˇknastofu. Ůvagi er safna­ Ý ■vags÷fnunarÝlßt ßn Ýbl÷ndunarefna. Ůvagi­ skal geymt Ý kŠli me­an ß s÷fnun stendur og eins eftir a­ henni er loki­.
Geymsla: Ůvagi­ geymist Ý 48 klst vi­ 2-8║C og frosi­ Ý 6 mßnu­i vi­ -20║C.

MŠling ger­ einu sinni Ý viku.
Hide details for Vi­mi­unarm÷rkVi­mi­unarm÷rk
Aldur, ßr:Kyn:Kortisˇl, nmˇl/24 klst
3-84-55
9-127-102
13-1711-154
18-70+karlar12-165
18-70+konur8-119
    Hide details for Ni­urst÷­urNi­urst÷­ur
    Truflandi efni: Prednisˇlon truflar mŠlinguna, ■.e. veldur falskri hŠkkun ß kortisˇli. MŠlia­fer­in greinir hvort prednosˇlon sÚ Ý sřninu og ef svo er ■ß er ekki gefin upp kortisˇl ni­ursta­a heldur bent ß a­ skila ■urfi nřju sřni. Einnig voru eftirtalin lyf prˇfu­ m.t.t. ■ess hvort ■au truflu­u mŠlinguna, sem ■au ger­u ekki: dexamethasone, fludrocortisone, spironolactone, carbamazepin.

    T˙lkun: A­ ■vÝ gefnu a­ ■vags÷fnunin hafi veri­ framkvŠmd me­ rÚttum hŠtti og a­ sj˙klingur hafi ekki veri­ undir ßlagi, fyrir og ß me­an ß ■vags÷fnun stˇ­, ■ß bendir aukinn ˙tskilna­ur ß frÝu kortisˇli til Cushings heilkennis en e­lilegar ni­urst÷­ur mŠla gegn ■eirri greiningu. Hjß ˇfrÝskum konum og konum ß estrogen me­fer­ ver­ur aukning ß ˙tskilna­i ß frÝu kortisˇli. Rannsˇknin er ekki Štlu­ til a­ greina vanstarfsemi Ý nřrnahettum.
    Hide details for HeimildirHeimildir
    Clinical Biochemistry Metabolic and Clinical Aspects. Third Editions. Churchill Livingstone Elsevier, 2014.
    Taylor L, Machacek D, Singh RJ. Validation of High-Throughput Liquid Chromoatography-Tandem Mass Spectrometry Method for Urinary Cortisol and Cortisone. Clinical Chemistry 48:9. 1511-1519 (2002).


      Ritstjˇrn

      Sigr˙n H PÚtursdˇttir
      Gu­mundur Sig■ˇrsson

      Sam■ykkjendur

      ┴byrg­arma­ur

      ═sleifur Ëlafsson

      ┌tgefandi

      Sigr˙n H PÚtursdˇttir

      Upp »


      Skjal fyrst lesi­ ■ann 02/09/2017 hefur veri­ lesi­ 317 sinnum

      © Origo 2019