../ IS  
┌tgefi­ gŠ­askjal: Lei­beiningar
Skjaln˙mer: RklÝn-133
┌tg.dags.: 03/18/2016
┌tgßfa: 2.0
┴b.ma­ur: ═sleifur Ëlafsson

2.02.03.01.01 Metanˇl

Hide details for AlmenntAlmennt
Ver­: Sjß Gjaldskrß
Grunnatri­i rannsˇknar: Metanˇl (methyl alcohol) e­a trÚspÝritus finnst Ý řmsum i­na­arv÷rum, t.d. r˙­uhreinsiv÷kvum, frostlegi og leysiefnum. Metanˇl frßsogast hratt frß meltingarvegi og hßmarks■Úttni nŠst Ý blˇ­i eftir 0,5-1 klst frß innt÷ku. Dreifingarr˙mmßl er um 0,6 L/kg og prˇteinbinging er engin. HelmingunartÝmi metanˇls er 14-18 klst. Um 20% af metanˇli ˙tskilst ß ˇbreyttu formi um lungu og nřru. Afgangurinn er brotinn ni­ur Ý lifur af alkˇhˇl dehřdrˇgenasa sem hvatar oxun metanˇls Ý formaldehř­ og formaldehř­ dehřdrˇgenasa sem hvatar oxun formaldehř­s Ý maurasřru (formic acid). Maurasřran brotnar sÝ­an ni­ur Ý koldÝoxÝ­ og vatn. Metanˇli­ sjßlft er tilt÷lulega lÝti­ eitra­ og veldur einungis vŠgum ÷lvunarßhrifum, eitrunareinkenni metanˇleitrunar stafa fyrst of fremst af maurasřrunni. Einkenni metanˇleitrunar koma yfirleitt ekki fram fyrr en eftir 12-24 klst eftir innt÷ku, ■.e. eftir a­ maurasřra hefur myndast Ý nŠgjanlegu magni til a­ valda eitrun. Einkenni eitrunarinnar eru sljˇleiki, sjˇntruflanir (getur enda­ sem varanleg blinda), ˇgle­i, uppk÷st, kvi­verkir, rugl, h÷fu­verkir, krampar, me­vitundarleysi og svŠsin efnaskiptasřring. Me­h÷ndlun metanˇleitrunar byggist ß ■vÝ a­ lei­rÚtta efnaskiptasřringuna og a­ hamla frekara ni­urboti metanˇls me­ ■vÝ a­ gefa lyfi­ fˇmepizˇl (4-methřlpřrazˇl) sem er sÚrtŠkur hamlari ß alkˇhˇldehřdrˇgenasa e­a me­ ■vÝ a­ gefa etanˇl sem er samkeppnishvarfefni fyrir alkˇhˇldehřdrˇgenasa. Ůetta lengir helmingunartÝma metanˇls Ý 40-80 klst. ═ svŠsnum tilfellum getur ■urft a­ grÝpa til blˇ­skilunar. Gj÷f ß fˇlÝnsřru er talin geta auki­ ni­urbrot maurasřru Ý koldÝoxÝ­ og vatn. Eitrunarskammtar af metanˇli eru mj÷g einstaklingsbundnir en lÝfshŠttulegur skammtur er talinn vera 1-2ml/kg af hreinu metanˇli en til eru dŠmi um varanlega blindu og dau­sf÷ll eftir mun lŠgri skammta e­a 0,1 ml/kg.
Helstu ßbendingar:
Grunur um metanˇl eitrun.
Hide details for Sřnataka, sending, geymsla og hvenŠr mŠling er framkvŠmd.Sřnataka, sending, geymsla og hvenŠr mŠling er framkvŠmd.
Ger­ og magn sřnis:
Sřni teki­ Ý serum glas me­ rau­um tappa ßn gels (sv÷rt mi­ja) . Ekki skal hreinsa h˙­ me­ alkˇhˇli fyrir blˇ­t÷ku. Litakˇ­i samkvŠmt Greiner.
Sermi, a.m.k. 1,5 ml. Geyma skal sřni­ Ý vel loku­u glasi til a­ varna uppgufun.
Sřni­ geymist Ý 2 vikur Ý kŠli og Ý 1 mßnu­ Ý frysti.

Hafa ■arf samband vi­ rannsˇknastofu til a­ fß mŠlinguna ger­a. Utan dagvinnutÝma ■arf a­ kalla ˙t lÝfeindafrŠ­ing til a­ framkvŠma mŠlinguna.
Hide details for Ni­urst÷­urNi­urst÷­ur
T˙lkun ni­ursta­na: MŠling ß S-metanˇli sta­festir e­a ˙tilokar me­ beinum hŠtti grun um metanˇleitrun en ■ar sem mŠlingin er flˇkin og tÝmafrek mß sty­jast vi­ a­rar mŠlingar til a­ nßlgast greininguna me­an be­i­ er eftir ni­urst÷­u mŠlingarinnar. Metanˇl veldur auknu osmˇlal bili (mŠlt S-osmˇlalitet – reikna­ osmˇlalitet Ý sermi (2 x Na+ + gl˙kˇsi + urea)) sem getur jafnvel or­i­ meira en 25 mOsm/kg H2O Ý svŠsnum eitrunum. Ůa­ er metanˇli­ sjßlft sem veldur ■essari aukningu ß osmˇlal bilinu sem kemur ■vÝ fram fljˇtt eftir innt÷ku metanˇls en minnkar sÝ­an aftur eftir ■vÝ sem lÝ­ur ß eitrunina, ■.e. samhli­a ni­urbroti metanˇls. E­lilegt osmˇlal bil ˙tilokar ■vÝ ekki metanˇleitrun. Eftir ■vÝ sem ß lÝ­ur ß eitrunina og styrkur maurasřrunnar hŠkkar kemur fram efnaskiptasřring me­ auknu anjˇna bili. Flestir sj˙klingar me­ metanˇleitrun hafa hŠkkun ß S-amřlasa. Til a­ breyta einingum metanˇls ˙r g/L (promill = 0/00) Ý mmˇl/L er margfalda­ me­ 31,2.
Hide details for HeimildirHeimildir
Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics, Fifth Edition, Elsevier Saunders, 2012.


Ritstjˇrn

Sigr˙n H PÚtursdˇttir
Gu­mundur Sig■ˇrsson

Sam■ykkjendur

┴byrg­arma­ur

═sleifur Ëlafsson

┌tgefandi

Sigr˙n H PÚtursdˇttir

Upp »


Skjal fyrst lesi­ ■ann 03/04/2011 hefur veri­ lesi­ 1128 sinnum

© Origo 2019