../ IS  
Útgefiđ gćđaskjal: Leiđbeiningar
Skjalnúmer: Rklín-073
Útg.dags.: 10/10/2023
Útgáfa: 10.0
2.02.01.01 Fosfat
Hide details for AlmenntAlmennt
Verđ: Sjá Gjaldskrá
Grunnatriđi rannsóknar: Í líkamanum eru u.ţ.b. 19 mól af frumefninu fosfór eđa ca. 600 grömm. Um 85% ţess er ađ finna í beinum sem fosfatjónir, PO43-. Um 15% fosfórs er ađ finna inni í frumum bundiđ í lífrćnum sameindum. Lítill hluti af heildarmagni fosfórs er í plasma og er 70% ţess á formi fosfólípíđa og 30% sem fosfatjónir. Viđ mćlingar á fosfati í plasma/sermi er eingöngu ólífrćni hlutinn mćldur, ţ.e. jónirnar HPO42- og H2PO4-.

Magn fosfats í fćđu er afar breytilegt en um 90% af fosfati í venjulegum kosti frásogast í meltingarvegi. 1,25-diOH vitamin D eykur frásogiđ. Hćkkun á parathyroid hormone (PTH) í blóđ eykur losun kalsíums og fosfats frá beinum. Nýrun stjórna styrk fosfats í plasma međ breytilegri endurupptöku í píplum nýrna og er sú endurupptaka háđ styrk hormónanna PTH og FGF23 (fibroblast growth factor 23) í blóđi.

Fosfat í plasma er hćrra hjá börnum en fullorđnum og er ţađ tengt hrađari umsetningu í beinum sem eru í vexti.
Hide details for MćliađferđMćliađferđ
Fosfat styrkur sýnis er mćldur međ ljósmćlingu (endpoint mćling) á Cobas c efnagreiningartćki. Ammóníum molybdati er blandađ viđ sýni og hvarfast ţađ viđ allt ólífrćnt fosfat í sýninu og myndar ammóníum fosfómolybdat. Ljósmćling er gerđ viđ 659 nm og 340 nm. Hvarfefni eru framleidd af Roche Diagnostics.
Hide details for Sýnataka, sending og geymslaSýnataka, sending og geymsla
Gerđ og magn sýnis:
Sýni tekiđ í lithíum heparín glas međ grćnum tappa međ geli (gul miđja)
Litakóđi samkvćmt Greiner.
Sýni er skiliđ niđur innan einnar klukkustundar viđ 3000 rpm í 10 mínútur.

Geymist í 24 klst viđ 15-25°C, 4 daga viđ 2-8°C og 1 ár fryst.
Mćling er gerđ allan sólarhringinn, alla daga vikunnar.
Hide details for ViđmiđunarmörkViđmiđunarmörk
Aldur
Eining
Karlar
Konur
1 - 30 dagar
mmól/L
1,25 - 2,25
1,40 - 2,50
1 - 12 mán
mmól/L
1,15 - 2,15
1,20 - 2,10
1 - 3 ára
mmól/L
1,00 - 1,95
1,10 - 1,95
4 - 6 ára
mmól/L
1,05 - 1,80
1,05 - 1,80
7 - 9 ára
mmól/L
0,95 - 1,75
1,00 - 1,80
10 - 12 ára
mmól/L
1,05 - 1,85
1,05 - 1,70
13 - 15 ára
mmól/L
0,95 - 1,65
0,90 - 1,55
16 - 18 ára
mmól/L
0,85 - 1,60
0,80 - 1,55
18 - 50 ára
mmól/L
0,70 - 1,60
0,80 - 1,50
> 50 ára
mmól/L
0,80 - 1,50
0,80 - 1,50

Hide details for NiđurstöđurNiđurstöđur
Túlkun
Hćkkun: Hćkkar viđ nýrnabilun, hypoparathyreoidismus, acidosis, akromegaly, D-vítamín eitrun og langvarandi hreyfingarleysi.
Lćkkun: Viđ hyperparathyreoidismus, D-vítamínskort (lítiđ), sjúkdóma í nýrnatubuli og glúkósagjöf, ţ.e.viđ upptöku glúkósa í frumur.
Hide details for HeimildirHeimildir
Method Sheet Phosphate, RE 03183793 122, V8. Roche Diagnostics, 2018-12.
Laurells Klinisk kemi í praktisk medicin. Studentlitteratur, Lund, Svíţjóđ, 2012; síđa 443.
Bukerhĺndbok I Klinisk Kemi. Stakkestad,JA, Ĺsberg A. Akademisk Fagforlag AS, Haugesund, Noregur 1997; síđa 154-155.
Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics. Fourth Edition. Elsevier Saunders, 2006.

    Ritstjórn

    Sigrún H Pétursdóttir
    Ingunn Ţorsteinsdóttir
    Fjóla Margrét Óskarsdóttir
    Ísleifur Ólafsson

    Samţykkjendur

    Ábyrgđarmađur

    Ísleifur Ólafsson

    Útgefandi

    Fjóla Margrét Óskarsdóttir

    Upp »


    Skjal fyrst lesiđ ţann 03/04/2011 hefur veriđ lesiđ 4936 sinnum