../ IS  
Útgefiđ gćđaskjal: Leiđbeiningar
Skjalnúmer: Rklín-018
Útg.dags.: 05/31/2023
Útgáfa: 11.0
2.02.03.01.01 Aldósterón
Hide details for AlmenntAlmennt
Verđ: Sjá Gjaldskrá
Grunnatriđi rannsóknar: Aldósterón er saltsteri (mineralocorticoid) myndađur í nýrnahettum. Framleiđsla aldósteróns stjórnast fyrst og fremst af renín-angíotensín kerfinu og kalíum styrk. Hlutverk renín-angíotensín-aldóstrón kerfisins er ađ viđhalda blóđrúmmáli og blóđţrýstingi međ endurupptöku natríums í nýrnapíplum í skiptum fyrir kalíum og prótónur.
Helstu ábendingar: Grunur um afleiddan háţrýsting vegna frumkomins eđa afleidds aldósterónheilkennis (primer eđa secunder hyperaldosteronism).
Hide details for MćliađferđMćliađferđ
Chemiluminescent immunoassay (CLIA) á mćlitćki frá Diasorin (Liaison XS).
Hide details for Sýnataka, sending og geymslaSýnataka, sending og geymsla
Undirbúningur sjúklings: Safna skal blóđsýni ađ morgni, helst milli klukkan 07-09. Almennt skal miđa viđ ađ sjúklingur hafi setiđ í 10 mínútur fyrir sýnatökuna. Sé ţörf á nákvćmari rannsókn er mćlt međ samráđi viđ innkirtlasérfrćđing varđandi frekari undirbúning sjúklings fyrir sýnatöku (t.d. tímabundiđ hlé á inntöku ákveđinna lyfja, stjórnun á saltinntöku og ţađ hvort sýni skuli tekiđ eftir nćturlegu og/eđa eftir 2-4 tíma upprétta stöđu/gang).
Gerđ og magn sýnis: 0,5 ml sermi. Sýni tekiđ í serum glas međ rauđum tappa án gels (svört miđja) . Litakóđi samkvćmt Greiner.
Geymsla: Sermi má geyma í 5 sólarhringa í kćli en ţarf ađ frysta viđ -20şC fyrir lengri geymslu.

Mćlt á rannsóknarkjarna Fossvogi
Hide details for ViđmiđunarmörkViđmiđunarmörk
Standandi 70 - 1086 pmól/L. Liggjandi 49 - 643 pmól/L.

ATH: Ný ađferđ og ný viđmiđunarmörk,(Diasorin Liaison) feb. 2023
Hide details for NiđurstöđurNiđurstöđur
Túlkun: Aldósterón gildi í sermi eru há hjá nýfćddum börnum en fara lćkkandi fram á táningsaldur. Sólarhringssveifla er á styrk aldósteróns, hćst gildi mćlast ađ morgni en lćgst seinnipartinn og á kvöldin (allt ađ 30% lćgri). Styrkur aldósteróns er mjög háđur saltinntöku (mikiđ saltát veldur lćkkun og lítiđ saltát hćkkun) og eins líkamsstöđu (aldósterón er u.ţ.b. tvisvar sinnum hćrra hjá standandi heldur en liggjandi einstaklingi). Ýmis lyf hafa áhrif á ţéttni aldósteróns.
Hćkkun: Frumkomiđ aldósterónheilkenni: aldósterónmyndandi kirtilćxli (adenoma) í nýrnahettum (Conn´s syndrome) og nýrnahettuauki í báđum nýrnahettum (bilateral adrenal hyperplasia). Afleitt aldósterónheilkenni: afleiđing aukinnar renín myndunar t.d. vegna nýrnaćđasjúkdóma eđa renín framleiđandi ćxla. Ţvagrćsilyf.
Lćkkun: Minnkuđ starfsemi í nýrnahettum (adrenal insufficiency). ACE-hemlarar, betablokkarar.
Hide details for HeimildirHeimildir
Fylgiseđill međ hvarfefnum, LIAISON Aldosterone. EN-53959-2020-11 DiaSorin Inc.
Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics. Sixth Edition. Elsevier Saunders, 2017.
Hurwitz S, Cohen RJ, Williams GH: Diurnal variation of aldosterone and plasma renin activity: timing relation to melantonin and cortisol and consistency after prolonged bed rest. J Appl Physiol 2004;96:1406-1414.

    Ritstjórn

    Inga Ólafsdóttir
    Sigrún H Pétursdóttir
    Ingunn Ţorsteinsdóttir
    Fjóla Margrét Óskarsdóttir
    Guđmundur Sigţórsson

    Samţykkjendur

    Ábyrgđarmađur

    Ísleifur Ólafsson

    Útgefandi

    Fjóla Margrét Óskarsdóttir

    Upp »


    Skjal fyrst lesiđ ţann 03/04/2011 hefur veriđ lesiđ 10757 sinnum