../ IS  
Útgefiđ gćđaskjal: Leiđbeiningar
Skjalnúmer: Rsýk-187
Útg.dags.: 09/19/2018
Útgáfa: 7.0
2.02.07.40 Öndunarfćri - Pneumocystis jirovecii
Hide details for Rannsóknir - Heiti, ábendingar, grunnatriđiRannsóknir - Heiti, ábendingar, grunnatriđi
Heiti rannsóknar: Pneumocystis jirovecii í öndunarfćrasýnum
Samheiti: Pneumocystis leit, gulllitun, PCR (kjarnsýrumögnun)
Pöntun: Beiđni um sýklarannsókn eđa Cyberlab innan LSH. Verđ: Sjá Gjaldskrá
    Hide details for ÁbendingÁbending
    Grunur um lungnasýkingu af völdum sveppsins Pneumocystis jirovecii (P. carinii) hjá ónćmisbćldum einstaklingum.
    Hide details for Grunnatriđi rannsóknarGrunnatriđi rannsóknar
    Hrákasýni, berkjusog og berkjuskol eru rannsökuđ međ rauntíma PCR sem magnar upp gen sem skrá fyrir glýkóprótein (major surface glycoprotein = MSG) á yfirborđi sveppsins. Genin finnast í mörgum eintökum í sveppafrumunni. Notađ er próf frá BioGX sem hefur veriđ ţróađ fyrir BD MAX PCR tćki (2).
    Hide details for SýnatakaSýnataka
    Tímasetning sýnatöku
    Ćskilegt er ađ taka sýni fyrir međferđ. P. jirovecii virđist ţó hverfa hćgt úr lungnavef eftir ađ sýklalyfjameđferđ hefst, og getur fundist í berkjuskoli hjá > 60% alnćmissjúklinga eftir ţriggja vikna međferđ.

    Hrákasýni
    Fylgt er leiđbeiningum um töku hrákasýna. Bestur árangur međ framkölluđum hráka (“induced”), ţar sem sýktir einstaklingar hafa venjulega ţurran hósta. Venjuleg hrákasýni (ekki framkölluđ) henta illa til rannsóknar. Hrákasýni (framkölluđ) gefa betri árangur hjá HIV sýktum einstaklingum en öđrum sjúklingahópum.

    Berkjuskol og berkjusog
    Berkjuskol og berkjusog, 5 ml, eru tekin eins og fyrir almennar sýklarannsóknir.

    Örugg losun sýnatökuefna og áhalda
    Hide details for Sending og geymslaSending og geymsla
    Fylgt er leiđbeiningum um merkingu, frágang og sendingu sýna og beiđna
    Flutningur viđ stofuhita innan klukkustundar annars geyma sýniđ í kćli í allt ađ 72 klukkustundir.
    Hide details for NiđurstöđurNiđurstöđur
    Svar
    Prófiđ er keyrt einu sinni á dag á virkum dögum, venjulega kl. 10:00 og berst ţá svar samdćgurs. Ef sýni berst eftir ţann tíma er ţađ keyrt nćsta virka dag. Ef talin er ţörf á bráđarannsókn utan dagvinnutíma skal hafa samband viđ vakthafandi sérfrćđilćkni á Sýkla- og veirufrćđideild.

    Túlkun
    Túlka ţarf niđurstöđur rannsóknar út frá áhćttuţáttum og klínísku ástandi sjúklings, međ eftirfarandi forsendur í huga.

    A. Sýnaflokkar. P. jirovecii hefur bólfestu í og sýkir lungnablöđrur, og ţví má búast viđ ađ ţéttni sveppsins sé mest í berkjuskoli og minnst í sýnum frá efri öndunarvegum. PCR próf fyrir P. jiroveciisýna almennt hátt nćmi og hafa einnig hátt sértćki fyrir sjálfum sveppnum, en greina ekki alltaf á milli sýkingar og bólfestu ţví ađ P. jirovecii getur fundist í lungum án ţess ađ valda sjúkdómi. Taliđ er ađ:
    • Neikvćđ rannsókn á góđu berkjuskoli útiloki sýkingu, en jákvćđ rannsókn geti táknađ bólfestu eđa sýkingu (3,4)
    • Neikvćđ rannsókn á hráka eđa sýni frá efri öndunarvegum útiloki ekki sýkingu, en jákvćđ rannsókn á ţessum sýnum bendi til sýkingar (3)

    B. PCR niđurstöđur versus smásjárskođun og klínísk túlkun
    Ekki eru til alţjóđlega viđurkennd viđmiđ fyrir fjölda mögnunarhringja (quantification cycle = cycle threshold [Ct]) sem greina á milli sýkingar og bólfestu. Á Sýkla- og veirufrćđideild er miđađ viđ Ct 35, ţ.e. ef mögnun á MSG genum greinist í 35 hringjum eđa minna ţá eru niđurstöđur taldar jákvćđar. Skortur á viđurkenndum viđmiđum skýrist m.a. af neđangreindu.
    • Umtalsverđ skörun á Ct tölum (sem endurspegla P. jirovecii magn í lungum) finnst á milli:
      • Berkjuskolsýna sem eru jákvćđ í flúrljómun (smásjárskođun) og ţeirra sem eru neikvćđ.
      • Berkjuskolsýna frá sjúklingum sem eru taldir hafa sýkingu (af međferđarađila) og ţeirra sem eru taldir hafa bólfestu (7)
    • Nokkur mismunandi gen hafa veriđ notuđ í PCR rannsóknum á P. jirovecii. Sum finnast í mörgum eintökum í sveppafrumunni en önnur í einu eintaki, og mögnun kemur venjulega fyrr fram (ţ.e. lćgri Ct tala) fyrir gen í mörgum eintökum. Ekki hefur náđst alţjóđleg samstađa um hvađa gen henta best til greiningar á P. jirovecii (7)
    Ţegar vafi leikur á um klíníska túlkun á jákvćđri PCR niđurstöđu er ćskilegt ađ hafa í huga ađ viđkomandi sjúklingar eru (3):
    • Í hćttu á ađ ţróa P. jirovecii sýkingu ef undirliggjandi áhćttuţćttir eru til stađar
    • Möguleg uppspretta smits til heilbrigđisstarfsmanna og annarra sjúklinga

    Prófiđ hefur ekki veriđ fullgilt á Sýkla- og veirufrćđideild.
    Hide details for HeimildirHeimildir
    1. James H. Jorgensen. Manual of Clinical Microbiology. ASM Press, Washington D.C.
    2. BioGX Pneumocystis jirovecii Open System Reagents for BD MAX™ product insert fyrir pneumocystis 350-010-A-MAX PI Rev. 02-12.23.2016.pdfproduct insert fyrir pneumocystis 350-010-A-MAX PI Rev. 02-12.23.2016.pdf
    3. Alanio A et al. F1000Research 2017;6:739
    4. Alanio A et al. Curr Fungal Infect Rep. 2014 Dec; 8(4):322-30
    5. Dalpke EH et al. Development and Evaluation of a Real-Time PCR Assay for Detection of Pneumocystis jirovecii on the Fully Automated BD MAX Platform. J Clin Microbiol 2013;51:2337
    6. Chien et al. Evaluation of the automated Becton Dickinson MAX real-time PCR platform for detection of Pneumocystis jirovecii. Future Microbiol. 2017 Jan;12:29-37.
    7. Valero C et al. Front Microbiol. 2016 Sep 12;7:1413.

    Ritstjórn

    Brynhildur Ósk Pétursdóttir - brynhop
    Ólafía Svandís Grétarsdóttir
    Una Ţóra Ágústsdóttir - unat
    Ingibjörg Hilmarsdóttir
    Hjördís Harđardóttir
    Theódóra Gísladóttir
    Katrín Helga Óskarsdóttir - katrinho

    Samţykkjendur

    Ábyrgđarmađur

    Ingibjörg Hilmarsdóttir

    Útgefandi

    Katrín Helga Óskarsdóttir - katrinho

    Upp »


    Skjal fyrst lesiđ ţann 04/14/2011 hefur veriđ lesiđ 1 sinnum

    © Origo 2019