../ IS  
┌tgefi­ gŠ­askjal: Lei­beiningar
Skjaln˙mer: RklÝn-036
┌tg.dags.: 11/06/2018
┌tgßfa: 4.0
┴b.ma­ur: ═sleifur Ëlafsson

2.02.03.01.01 BlŠ­ingaskann ß mŠnuv÷kva

Hide details for AlmenntAlmennt
Ver­: Sjß Gjaldskrß
Grunnatri­i rannsˇknar: MikilvŠgt er a­ greina subarachnoidal blŠ­ingar og koma sj˙klingum Ý a­ger­ til a­ fyrirbyggja frekari blŠ­ingar sÝ­ar meir. ┴ fyrstu 12 klst eftir subarachnoidal blŠ­ingar greinir t÷lvusnei­mynd af h÷f­i u.■.b. 98% tilfella en ■egar frß lÝ­ur minnkar nŠmi­ og viku frß blŠ­ingu eru a­eins ~ 50% sj˙klinga me­ jßkvŠ­a t÷lvusnei­mynd. BlŠ­ingaskann, ■.e. greining ß bilir˙bÝni Ý mŠnuv÷kva, er rannsˇkn sem hŠgt er a­ nota til a­ greina subarachnoidal blŠ­ingar hjß sj˙klingum sem hafa neikvŠ­a t÷lvusnei­mynd af h÷f­i en eftir sem ß­ur grun um subarachnoidal blŠ­ingu.
Helstu ßbendingar:
Grunur um subarachnoidal blŠ­ingu ■rßtt fyrir neikvŠ­a t÷lvusnei­mynd af h÷f­i.
Hide details for Sřnataka, sending, geymsla og hvenŠr mŠling er framkvŠmd.Sřnataka, sending, geymsla og hvenŠr mŠling er framkvŠmd.
Undirb˙ningur sj˙klings: A­ minnsta kosti 12 klukkustundir ■urfa a­ lÝ­a frß upphafi h÷fu­verks sem vekur grun um subarachnoidal blŠ­ingu ■ar til mŠnuv÷kvasřni er safna­ fyrir blŠ­ingaskann.

Ger­ og magn sřnis:
MŠnuv÷kvi 1 ml (0,5 ml er lßgmark). Yfirleitt er blŠ­ingaskann gert ß mŠnuv÷kva ˙r sÝ­asta sřnaglasi, ■.e. sama sřnaglasi og nota­ er til frumutalningar (glas 4).

Sřni fyrir blŠ­ingaskann skal verja fyrir ljˇsi (t.d. me­ ■vÝ a­ vefja ßlpappÝr utan um glasi­) til a­ koma Ý veg fyrir ni­urbrot bilirubins. Sřni­ skal berast ß rannsˇknarstofuna ßn tafar. Sřni­ mß ekki senda me­ r÷rpˇsti. Sřni­ ß a­ skilja ni­ur Ý 5 mÝn˙tur vi­ 2000 rpm, innan einnar klukkustundar frß s÷fnun. Flot skal geyma vi­ 4C Ý myrkri ■ar til mŠlt.

MŠling er ger­ allan sˇlarhringinn, alla daga vikunnar.

Hide details for Vi­mi­unarm÷rkVi­mi­unarm÷rk
┴ e­lilegu blŠ­ingaskanni er bÝlir˙bÝn ekki greinanlegt.
    Hide details for Ni­urst÷­urNi­urst÷­ur
    T˙lkun
    Ůegar Š­ag˙ll Ý subarachnoidal bilinu rofnar ver­ur blŠ­ing inn Ý mŠnuv÷kvann. Rau­ blˇ­korn sem ■anga­ berast rofna ß 2-4 klst og oxyhemoglˇbÝn losnar ˙t Ý mŠnuv÷kvann. Fyrir tilstu­lan makrˇfaga Ý heilahimnum umbreytist oxyhemoglˇbÝn sÝ­an Ý bÝlir˙bÝn. BÝlir˙bÝn myndast eing÷ngu in vivoen ekki in vitro (■.e. blˇ­ frß mŠnustungunni sjßlfri sem getur menga­ mŠnuv÷kvasřni­ umbreytist ekki Ý bÝlir˙bÝn in vitro). Finnist bÝlir˙bÝn Ý mŠnuv÷kva samrŠmist ■a­ greiningu um subarachnoidal blŠ­ingu. Ůar sem umbreytinging ß oxyhemˇglˇbÝni yfir Ý bÝlir˙bÝn er tÝmahß­ skal ekki safna mŠnuv÷kva fyrir blŠ­ingaskann fyrr en a.m.k > 12 klst eftir tilkomu einkenna sem vekja grun um subarachnoidal blŠ­ingu. SÚ sřnum safna­ fyrir ■ann tÝma er ˇvÝst a­ oxyhaemoglobin hafi umbreyst yfir Ý bilir˙bin Ý nŠgjanlegu magni til a­ ■a­ greinist ß skanninu. Svipa­ er me­ sřni sem safna­ er meira en tveimur vikum eftir upphaf einkenna, ■ar er ekki hŠgt a­ ˙tiloka blŠ­ingu ■rßtt fyrir neikvŠtt blŠ­ingaskann. OxřhemˇglˇbÝn, sem einnig kemur fram ß skanni, getur myndast bŠ­i in vivo og in vitroog greinir ■vÝ ekki ß milli subarachnoidal blŠ­inga og blˇ­mengunar frß mŠnustungu (stungublŠ­inga).
    Hide details for HeimildirHeimildir
    Revised national guidelines for analysis of cerebrospinal fluid for bilirubin in suspected subarachnoid haemorrhage. Cruickshank et al. Annals of Clinical Biochemistry 2008;45:238-244.
    Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics. Sixth edition. Elsevier, 2017.


      Ritstjˇrn

      Sigr˙n H PÚtursdˇttir
      Gu­mundur Sig■ˇrsson

      Sam■ykkjendur

      ┴byrg­arma­ur

      ═sleifur Ëlafsson

      ┌tgefandi

      Sigr˙n H PÚtursdˇttir

      Upp »


      Skjal fyrst lesi­ ■ann 03/03/2011 hefur veri­ lesi­ 1254 sinnum

      © Origo 2019