../ IS  
┌tgefi­ gŠ­askjal: Lei­beiningar
Skjaln˙mer: RklÝn-156
┌tg.dags.: 07/25/2019
┌tgßfa: 2.0
┴b.ma­ur: ═sleifur Ëlafsson

2.02.03.01.01 PSA FrÝtt

Hide details for AlmenntAlmennt
Ver­: Sjß Gjaldskrß
Grunnatri­i rannsˇknar: Prostata sÚrtŠkt antigen (PSA) er prˇtein me­ sameindar■unga um 34 kD og er prˇteinklj˙fandi ensřm af flokki kallikrein-lÝkra serÝn prˇteinasa. Hlutverk ■ess er a­ klj˙fa e­a brjˇta upp sega (coagel), sem myndast Ý sŠ­isv÷kva. Prˇteini­ er nŠr eing÷ngu mynda­ Ý bl÷­ruhßlskirtilsfrumum og kirtil■ekju, en brjˇstavefur getur einnig losa­ PSA Ý ÷rlitlu magni. PSA styrkur er hßr Ý vef bl÷­ruhßlskirtils, Ý sŠ­isbl÷­rum og Ý sŠ­i. ═ plasma er stŠrstur hluti PSA bundinn vi­ proteasa inhibitora, fyrst og fremst alfa-1-antichymotrypsÝn (80-85%) og alfa-1-antitrypsÝn, sem og alfa-2-macroglobulin. Hjß heilbrig­um er 10-30% af PSA Ý plasma frÝtt e­a ekki bundinn proteasa inhibitorum. HelmingunartÝmi frÝs PSA Ý plasma er stuttur e­a um 1,5 klst.
MŠlingar ß heildarmagni PSA Ý plasma/sermi nß til alls frÝs PSA og ■ess sem er bundi­ alfa-1-antichymotrypsÝni, en ekki ■ess PSA sem er bundi­ alfa-2-macroglˇb˙lÝni. HŠgt a­ mŠla frÝa hlutann eing÷ngu og eru ni­urst÷­ur ■eirrar mŠlingar metnar me­ hli­sjˇn af mŠldu heildarmagni PSA. Hjß karlm÷nnum me­ bl÷­ruhßlskirtilskrabbamein er hlutfall frÝs PSA og heildar-PSA lŠkka­ mi­a­ vi­ ■a­ sem er hjß heilbrig­um karlm÷nnum og ■eim sem hafa ofv÷xt bl÷­ruhßlskirtils. Ekki eru til vi­mi­unarm÷rk fyrir hlutfall frÝs PSA/heildar PSA, en kvˇti sem er
< 0,18 eykur lÝkurnar ß a­ um bl÷­ruhßlskirtilskrabbamein sÚ a­ rŠ­a.
PSA, frÝtt mŠlingin er ger­ me­ electrochemiluminiscence immunoassay me­ hvarfefnum (einstofna mˇtefnum) frß Roche Diagnostics.
Hide details for Sřnataka, sending, geymsla og hvenŠr mŠling er framkvŠmd.Sřnataka, sending, geymsla og hvenŠr mŠling er framkvŠmd.
Ger­ og magn sřnis: 0,5 ml plasma.
Sřni teki­ Ý lithÝum heparÝn glas me­ grŠnum tappa me­ geli (gul mi­ja)
Litakˇ­i samkvŠmt Greiner

Geymist 5 daga Ý kŠli, 6 mßnu­i Ý frysti.
MŠling er ger­ allan sˇlarhringinn, alla daga vikunnar ß rannsˇknakjarna Hringbraut.
Hide details for Vi­mi­unarm÷rkVi­mi­unarm÷rk
Ekki eru til vi­mi­unarm÷rk fyrir hlutfall frÝs PSA/heildar PSA, en kvˇti sem er < 0,18 eykur lÝkurnar ß a­ um bl÷­ruhßlskirtilskrabbamein sÚ a­ rŠ­a.

Eins og me­ a­rar rannsˇknani­urst÷­ur skal meta ■Šr me­ hli­sjˇn af sj˙kras÷gu, klÝnÝskra einkenna og klÝnÝskrar sko­unar.
    Hide details for Ni­urst÷­urNi­urst÷­ur
    T˙lkun
    HŠkkun: PSA styrkur er hŠkka­ur Ý plasma hjß um 80% sj˙klinga me­ bl÷­ruhßlskirtilskrabbamein, en hafa skal Ý huga a­ sj˙klingar me­ ofv÷xt Ý kirtlinum e­a bˇlgur eru einnig me­ hŠkkun. PSA hŠkkanir, sem eru meiri en 10-12 Ág/L, benda til krabbameins.

    PSA mŠlingar eru miki­ nota­ar til a­ meta ßrangur me­fer­ar vi­ bl÷­ruhßlskirtilskrabbameini.
    Sj˙klingar sem fß hßa biotin-vÝtamÝna skammta (>5 mg/dag) ver­a a­ lßta a.m.k. 8 klst. lÝ­a frß bݡtÝn innt÷ku ■ar til sřni er teki­ a­ ÷­rum kosti mß b˙ast vi­ falskri hŠkkun.
    Hide details for HeimildirHeimildir
    1. Method Sheet, Free PSA. REF03289788 190, V13.0. Roche Diagnostics, 2019-01.
    2. Laurells Klinisk kemi Ý praktisk medicin. Studentlitteratur, Lund, SvÝ■jˇ­, 2012; sÝ­a 588-89.
    3. Tietz Textbook of Clinical Chemistry and Molecular Diagnostics. Fourth Edition. Elsevier Saunders, 2006.


    Ritstjˇrn

    Sigr˙n H PÚtursdˇttir
    ═sleifur Ëlafsson

    Sam■ykkjendur

    ┴byrg­arma­ur

    ═sleifur Ëlafsson

    ┌tgefandi

    Sigr˙n H PÚtursdˇttir

    Upp »


    Skjal fyrst lesi­ ■ann 03/03/2011 hefur veri­ lesi­ 1496 sinnum

    © Origo 2019