../ IS  
┌tgefi­ gŠ­askjal: Vinnulřsing
Skjaln˙mer: LSH-3370
┌tg.dags.: 10/11/2021
┌tgßfa: 3.0
27.00.03.14 COVID-19 - nŠring inniliggjandi sj˙klings
    Hide details for TilgangurTilgangur
    A­ veita almennar rß­leggingar um nŠringu inniliggjandi sj˙klings sem greinst hefur me­ COVID-19 veirusřkingu. Orku- og prˇtein■÷rf sj˙klinga me­ COVID-19 sj˙kdˇminn getur veri­ aukin og ßkve­nar lÝkur eru ß ■yngdartapi og vannŠringu 1-3. MikilvŠgt er a­ reyna a­ koma Ý veg fyrir, vi­halda og vinna upp ■yngdartap, ■ar sem ■a­ getur haft neikvŠ­ ßhrif ß horfur sj˙kdˇmsins 1. Lei­beiningarnar byggja ß n˙verandi ■ekkingu ß einkennum og upplifun sj˙klinga me­ COVID-19 og rß­leggingum sem erlend samt÷k um nŠringu sj˙klinga (ASPEN (USA), ESPEN (Evrˇpa), BDA (Bretland) og DAA (┴stralÝa)) hafa teki­ saman Ý tengslum vi­ COVID-19. ŮŠr geta breyst eftir ■vÝ sem ■ekking ß sj˙kdˇmnum eykst 2-6.
    Hide details for FramkvŠmdFramkvŠmd
    Mat ß ßhŠttu ß vannŠringu
    Sj˙klingur er vigta­ur ef hŠgt er og gert mat ß ßhŠttu ß vannŠringu innan 24-48 klst. eftir innl÷gn sj˙klings og endurmeti­ eftir ■÷rfum.
    Ef ekki er m÷guleiki a­ vigta sj˙kling e­a mŠla hŠ­ er sÝ­asta skrß­a ■yngd Ý sj˙kraskrß notu­ e­a sj˙klingur spur­ur um ■yngd.

    Orku- og prˇteininntaka og eftirlit
    Miki­ veikum sj˙klingum er gefi­ orku- og prˇteinbŠtt fŠ­i og frekari nŠringarstu­ning Ý formi nŠringardrykkja ef ■÷rf er ß, sÚrstaklega ef sj˙klingur hefur einkenni sem geta haft ßhrif ß innt÷ku nŠringar og/e­a v÷kva, svo sem:

    • Hita
    • SŠrindi Ý hßlsi
    • Lystarleysi
    • Ëgle­i og uppk÷st
    • Breytingar ß lyktar- og brag­skyni
    • Verki Ý kvi­
    • Ni­urgang

    Rß­leggingar
    • Afhenda sj˙klingi frŠ­sluefni og fara yfir ■a­ me­ honum: NŠring inniliggjandi sj˙klings me­ COVID-19.
    • Hvetja sj˙kling til a­ bor­a og drekka oft og lÝti­ Ý einu ef um er a­ rŠ­a einkenni ß bor­ vi­ breytingu ß brag­- og lyktarskyni, lystarleysi og/e­a ˇgle­i.
    • Meta ■÷rf fyrir ˇgle­istillandi lyf ef ˇgle­i er mikil e­a uppk÷st eru endurtekin.
    • Vigta sj˙kling reglulega eftir ■vÝ sem kostur er.
    • Gefa orku- og prˇteinbŠtt fŠ­i (OP fŠ­i) og nŠringarstu­ning Ý formi nŠringardrykkja svo sem nutridrink Protein e­a Nutridrink Compact Protein tvisvar ß dag. Tryggja a­ orku- og prˇteininntaka sÚ Ý samrŠmi vi­ ■÷rf, sjß ßŠtlun um orku- og prˇtein■÷rf.
    • Hafa matar- og v÷kvaskrß hjß sj˙klingum me­:
      • ┴kve­nar e­a sterkar lÝkur ß vannŠringu (≥ 3 stig), skv. mati ß ßhŠttu fyrir vannŠringu
      • Lystarleysi
      • Erfi­leika vi­ a­ kyngja og/e­a tyggja
      • Meltingareinkenni (ni­urgangur, uppk÷st, hŠg­atreg­a)
    • Gefa nŠringu um sondu ef nŠringarmarkmi­ nßst ekki t.d. ß meira en ■remur d÷gum e­a ߊtla­ er a­ orkuinntaka sÚ < 50% af orku■÷rf sj˙klings ß meira en 5-7 d÷gum. Fengin er rß­gj÷f nŠringarfrŠ­ings ef sj˙klingur ■arfnast nŠringar um sondu.

    V÷kvi
    • V÷kva■÷rf einstaklinga er mj÷g breytileg en ßgŠtt vi­mi­ er 1600 ml ß dag fyrir konur og 2000 ml ß dag fyrir karla 7. ═ veikindum er v÷kva■÷rf oft meiri og Šskilegt er ■ß a­ sj˙klingur drekki jafnt og ■Útt yfir daginn.
    • Vinna ß mˇti truflun ß salt- og v÷kvajafnvŠgi, sÚrstaklega ef um er a­ rŠ­a hßan hita e­a hita sem hefur vara­ lengi, mikla svitamyndun, uppk÷st e­a ni­urgang og/e­a sj˙klingur hefur litla lyst ß a­ drekka.
      • Gefa Gatorade, Resorb uppleyst Ý vatni, bollas˙pur e­a boullion.
      • Meta hvort ■urfi a­ gefa v÷kva Ý Š­.

    VÝtamÝn og steinefni
    Ef fŠ­uval er einhŠft, sj˙klingurinn nŠrist illa e­a skortur er ß ßkve­num vÝtamÝnum og/e­a steinefnum er rß­l÷g­ vi­bˇt eftir ■vÝ sem vi­ ß. Stˇrir skammtar umfram rß­lag­a dagskammta eru ekki rß­lag­ir 2, 8, 9.

    Vi­bˇtarnŠring
    Sj˙klingum sem hafa ßkve­nar e­a sterkar lÝkur ß vannŠringu (≥ 3 stig), lystarleysi e­a erfi­leika vi­ a­ kyngja og/e­a tyggja er bo­i­ a­ fß orku- og prˇteinrÝka millibita e­a nŠringardrykki. Ef ■÷rf er ß frekari rß­leggingum var­andi nŠringu er fengin rß­gj÷f nŠringarfrŠ­ings sem setur upp nŠringarme­fer­.

    Hide details for HeimildirHeimildir
    1. Abate SM, Chekole YA, Estifanos MB, Abate KH, Kabthymer RH. Prevalence and outcomes of malnutrition among hospitalized COVID-19 patients: A systematic review and meta-analysis. Clinical nutrition ESPEN. 2021;43:174-83.
    2. Barazzoni R, Bischoff SC, Breda J, Wickramasinghe K, Krznaric Z, Nitzan D, et al. ESPEN expert statements and practical guidance for nutritional management of individuals with SARS-CoV-2 infection. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland). 2020;39(6):1631-8.
    3. Wells Mulherin D, Walker R, Holcombe B, Guenter P. ASPEN Report on Nutrition Support Practice Processes With COVID-19: The First Response. Nutrition in clinical practice : official publication of the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition. 2020;35(5):783-91.
    4. Caccialanza R, Laviano A, Lobascio F, Montagna E, Bruno R, Ludovisi S, et al. Early nutritional supplementation in non-critically ill patients hospitalized for the 2019 novel coronavirus disease (COVID-19): Rationale and feasibility of a shared pragmatic protocol. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif). 2020;74:110835.
    5. BAPEN. COVID-19 Resources. Sˇtt ß vef 06.10.2021 https://www.bapen.org.uk/resources-and-education/education-and-guidance/covid-192020
    6. Barazzoni R, Bischoff SC, Busetto L, Cederholm T, Chourdakis M, Cuerda C, et al. Nutritional management of individuals with obesity and COVID-19: ESPEN expert statements and practical guidance. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland). 2021.
    7. EmbŠtti LandlŠknis HÝ, LandspÝtali. Rß­leggingar um matarŠ­i fyrir hrumt e­a veikt eldra fˇlk -Štla­ fagfˇlki og ÷­rum umm÷nnunara­ilum. EmbŠtti LandlŠknis; 2018.
    8. COVID-19 rapid guideline: vitamin D [Internet]. 2021. Sˇtt ß vef 06.10.2021 https://www.nice.org.uk/guidance/ng187/resources/covid19-rapid-guideline-vitamin-d-pdf-66142026720709
    9. Bassatne A, Basbous M, Chakhtoura M, El Zein O, Rahme M, El-Hajj Fuleihan G. The link between COVID-19 and VItamin D (VIVID): A systematic review and meta-analysis. Metabolism: clinical and experimental. 2021;119:154753.

Ritstjˇrn

┴rˇra Rˇs Ingadˇttir - aroraros
Eva Bj÷rg Bj÷rgvinsdˇttir - evabb
Ingibj÷rg Gunnarsdˇttir
KatrÝn Bl÷ndal
MargrÚt Sj÷fn Torp
Kolbr˙n GÝsladˇttir
Svava Engilbertsdˇttir - svavaen

Sam■ykkjendur

┴byrg­arma­ur

Ingibj÷rg Gunnarsdˇttir

┌tgefandi

Kolbr˙n GÝsladˇttir

Upp »


Skjal fyrst lesi­ ■ann 04/16/2020 hefur veri­ lesi­ 601 sinnum