../ IS  
┌tgefi­ gŠ­askjal: Vinnulřsing
Skjaln˙mer: LSH-3370
┌tg.dags.: 10/20/2020
┌tgßfa: 2.0
27.00.03.14 COVID-19 - nŠring inniliggjandi sj˙klings
    Hide details for TilgangurTilgangur
    A­ veita almennar rß­leggingar um nŠringu inniliggjandi sj˙klings sem greinst hefur me­ COVID-19 veirusřkingu. Orku- og prˇtein■÷rf sj˙klinga me­ COVID-19 sj˙kdˇminn getur veri­ aukin og ßkve­nar lÝkur eru ß ■yngdartapi og vannŠringu 5-7. MikilvŠgt er a­ reyna a­ koma Ý veg fyrir, vi­halda og vinna upp ■yngdartap, sÚrstaklega Ý bataferlinu. Lei­beiningarnar byggja ß n˙verandi ■ekkingu ß einkennum og upplifun sj˙klinga me­ COVID-19 og rß­leggingum sem erlend samt÷k um nŠringu sj˙klinga (ASPEN (USA), ESPEN (Evrˇpa), BDA (Bretland) og DAA (┴stralÝa)) hafa teki­ saman Ý tengslum vi­ COVID-19. ŮŠr geta breyst eftir ■vÝ sem ■ekking ß sj˙kdˇmnum eykst 1-4 .
    Hide details for FramkvŠmdFramkvŠmd
    Mat ß ßhŠttu ß vannŠringu
    Sj˙klingur er vigta­ur ef hŠgt er og gert mat ß ßhŠttu ß vannŠringu innan 24-48 klst. eftir innl÷gn sj˙klings og endurmeti­ eftir ■÷rfum.
    Ef ekki er m÷guleiki a­ vigta sj˙kling e­a mŠla hŠ­ er sÝ­asta skrß­a ■yngd Ý sj˙kraskrß notu­ e­a sj˙klingur spur­ur um ■yngd.

    Orku- og prˇteininntaka og eftirlit
    Miki­ veikum sj˙klingum er gefi­ orku- og prˇteinbŠtt fŠ­i og frekari nŠringarstu­ning Ý formi nŠringardrykkja ef ■÷rf er ß, sÚrstaklega ef sj˙klingur hefur einkenni sem geta haft ßhrif ß innt÷ku nŠringar og/e­a v÷kva, svo sem:

    • Hita
    • SŠrindi Ý hßlsi
    • Lystarleysi
    • Ëgle­i og uppk÷st
    • Breytingar ß lyktar- og brag­skyni
    • Verki Ý kvi­
    • Ni­urgang

    Rß­leggingar
    • Afhenda sj˙klingi frŠ­sluefni og fara yfir ■a­ me­ honum: NŠring inniliggjandi sj˙klings me­ COVID-19.
    • Hvetja sj˙kling til a­ bor­a og drekka oft og lÝti­ Ý einu ef um er a­ rŠ­a einkenni ß bor­ vi­ breytingu ß brag­- og lyktarskyni, lystarleysi og/e­a ˇgle­i.
    • Meta ■÷rf fyrir ˇgle­istillandi lyf ef ˇgle­i er mikil e­a uppk÷st eru endurtekin.
    • Vigta sj˙kling reglulega eftir ■vÝ sem kostur er.
    • Gefa orku- og prˇteinbŠtt fŠ­i (OP fŠ­i) og nŠringarstu­ning Ý formi nŠringardrykkja svo sem nutridrink Protein e­a Nutridrink Compact Protein tvisvar ß dag. Tryggja a­ orku- og prˇteininntaka sÚ Ý samrŠmi vi­ ■÷rf, sjß ßŠtlun um orku- og prˇtein■÷rf.
    • Hafa matar- og v÷kvaskrß hjß sj˙klingum me­:
      • ┴kve­nar e­a sterkar lÝkur ß vannŠringu (≥ 3 stig), skv. mati ß ßhŠttu fyrir vannŠringu
      • Lystarleysi
      • Erfi­leika vi­ a­ kyngja og/e­a tyggja
      • Meltingareinkenni (ni­urgangur, uppk÷st, hŠg­atreg­a)
    • Gefa nŠringu um sondu ef nŠringarmarkmi­ nßst ekki t.d. ß meira en ■remur d÷gum e­a ߊtla­ er a­ orkuinntaka sÚ < 50% af orku■÷rf sj˙klings ß meira en 5-7 d÷gum. Fengin er rß­gj÷f nŠringarfrŠ­ings ef sj˙klingur ■arfnast nŠringar um sondu.

    V÷kvi
    • V÷kva■÷rf einstaklinga er mj÷g breytileg en ßgŠtt vi­mi­ er 1600 ml ß dag fyrir konur og 2000 ml ß dag fyrir karla8. ═ veikindum er v÷kva■÷rf oft meiri og Šskilegt er ■ß a­ sj˙klingur drekki jafnt og ■Útt yfir daginn.
    • Vinna ß mˇti truflun ß salt- og v÷kvajafnvŠgi, sÚrstaklega ef um er a­ rŠ­a hßan hita e­a hita sem hefur vara­ lengi, mikla svitamyndun, uppk÷st e­a ni­urgang og/e­a sj˙klingur hefur litla lyst ß a­ drekka.
      • Gefa Gatorade, Resorb uppleyst Ý vatni, bollas˙pur e­a boullion.
      • Meta hvort ■urfi a­ gefa v÷kva Ý Š­.

    VÝtamÝn og steinefni
    Ef fŠ­uval er einhŠft, sj˙klingurinn nŠrist illa e­a skortur er ß ßkve­num vÝtamÝnum og/e­a steinefnum er rß­l÷g­ vi­bˇt eftir ■vÝ sem vi­ ß. Stˇrir skammtar umfram rß­lag­a dagskammta eru ekki rß­lag­ir1, 9.

    Vi­bˇtarnŠring
    Sj˙klingum sem hafa ßkve­nar e­a sterkar lÝkur ß vannŠringu (≥ 3 stig), lystarleysi e­a erfi­leika vi­ a­ kyngja og/e­a tyggja er bo­i­ a­ fß orku- og prˇteinrÝka millibita e­a nŠringardrykki. Ef ■÷rf er ß frekari rß­leggingum var­andi nŠringu er fengin rß­gj÷f nŠringarfrŠ­ings sem setur upp nŠringarme­fer­.

    Hide details for HeimildirHeimildir
    1. Barazzoni R, Bischoff SC, Breda J, Wickramasinghe K, Krznaric Z, Nitzan D, et al. ESPEN expert statements and practical guidance for nutritional management of individuals with SARS-CoV-2 infection. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland). 2020;39(6):1631-8.
    2. Caccialanza R, Laviano A, Lobascio F, Montagna E, Bruno R, Ludovisi S, et al. Early nutritional supplementation in non-critically ill patients hospitalized for the 2019 novel coronavirus disease (COVID-19): Rationale and feasibility of a shared pragmatic protocol. Nutrition (Burbank, Los Angeles County, Calif). 2020;74:110835.
    3. Wells Mulherin D, Walker R, Holcombe B, Guenter P. ASPEN Report on Nutrition Support Practice Processes With COVID-19: The First Response. Nutrition in clinical practice : official publication of the American Society for Parenteral and Enteral Nutrition. 2020;35(5):783-91.
    4. Nutrition BTBAfPaE. COVID-19 Sˇtt ß vef 19.10.2020: https://www.bapen.org.uk/resources-and-education/education-and-guidance/covid-19
    5. Pironi L, Sasdelli AS, Ravaioli F, Baracco B, Battaiola C, Bocedi G, et al. Malnutrition and nutritional therapy in patients with SARS-CoV-2 disease. Clinical nutrition (Edinburgh, Scotland). 2020.
    6. Li T, Zhang Y, Gong C, Wang J, Liu B, Shi L, et al. Prevalence of malnutrition and analysis of related factors in elderly patients with COVID-19 in Wuhan, China. European journal of clinical nutrition. 2020;74(6):871-5.
    7. Liu G, Zhang S, Mao Z, Wang W, Hu H. Clinical significance of nutritional risk screening for older adult patients with COVID-19. European journal of clinical nutrition. 2020;74(6):876-83.
    8. EmbŠtti LandlŠknis HÝ, LandspÝtali. Rß­leggingar um matarŠ­i fyrir hrumt e­a veikt eldra fˇlk -Štla­ fagfˇlki og ÷­rum umm÷nnunara­ilum. EmbŠtti LandlŠknis; 2018.
    9. COVID-19 rapid evidence summary: vitamin D for COVID-19 [Internet]. 2020. Sˇtt ß vef 19.10.2020: https://www.nice.org.uk/advice/es28/evidence/evidence-review-pdf-8777674477.

Ritstjˇrn

┴rˇra Rˇs Ingadˇttir - aroraros
Eva Bj÷rg Bj÷rgvinsdˇttir - evabb
Ingibj÷rg Gunnarsdˇttir
KatrÝn Bl÷ndal
MargrÚt Sj÷fn Torp
Kolbr˙n GÝsladˇttir
Svava Engilbertsdˇttir - svavaen

Sam■ykkjendur

┴byrg­arma­ur

Ingibj÷rg Gunnarsdˇttir

┌tgefandi

Kolbr˙n GÝsladˇttir

Upp »


Skjal fyrst lesi­ ■ann 04/16/2020 hefur veri­ lesi­ 440 sinnum